Categorie: Producenten

In het Heuvelland ga ik op bezoek bij René Rademaker van De Natuurvallei. Ook bij hem kan de consument terecht voor eerlijk rundvlees. Zoals Lisanne van ‘t Gasthoes is ook René kind van een vader met een melkveebedrijf. Na een wetenschappelijke opleiding in Wageningen en vervolgens aan de universiteit van Maastricht koos hij aanvankelijk een ander pad. Hij heeft heel wat van de wereld gezien maar uiteindelijk wilde hij toch terug naar zijn geboortegrond. Hij combineert nu in zijn ondernemerschap dingen en dieren, natuur en techniek. Toen zijn vader in 2001 stopte met het melkvee besloot hij tot een vernieuwende doorstart.

Hoeve Schaffersberg in Hilleshagen bij Mechelen is nu een zogenaamde natuurinclusieve boerderij waaraan ook een (web)shop in landbouwartikelen.
Geen volle koeienstal, maar prachtige dieren die samen met het gezin Rademaker de natuur op peil houden. Her en der lopen hier in de natuur blije zoogkoeien die als kalfje natuurlijk gezoogd werden door hun moeder. Voor de dieren op enig moment naar de slacht moeten, genieten zij een vrij en beschermd leven. Door te grazen in de natuur van het prachtige Heuvelland komt hier eerlijk rundvlees tot stand. Vlees als een puur streekproduct vol smaak.

Bij biologische keuze hoort ook dat je zo min mogelijk verspilt. Respect betekent ook: het hele dier benutten. René huldigt daarom de “vierkantswaardering”: een klant die alleen in gehakt of alleen in biefstuk is geïnteresseerd is hier aan het verkeerde adres. De Natuurvallei biedt het rundvlees aan in pakketten van 5 en 10 kilo. Daarin zit een evenwichtige samenstelling van alle onderdelen van het dier. Indien gewenst krijgt de klant zelfs een foto van het dier en het bijpassende oormerk.

Wil je echt zeker zin van de herkomst van het vlees, koop het op de boerderij. Er zijn slagerijen en restaurants waar gesjoemeld wordt met de term “biologisch” vlees. Er wordt meer bij de groothandel ingekocht restaurants en winkels waar meer biologisch vlees op de kaart staat dan in de keuken voorradig. Goed voor het geweten van de consument maar erg jammer want door bedrog wordt het verschil in smaak ook minder duidelijk. De toevoeging van biologische streekproduct doet helaas vaak dienst als een aflaat. De klant eet dan met meer smaak.

René verkoopt daarom het liefst lokaal. Een ekokeurmerk is geen doel. Dat kost de hardwerkende ondernemer een hoop extra papierwerk, tijd en geld. “De klant kan hier met eigen ogen vaststellen hoe het vlees tot stand komt.
De samenwerking met de natuur betekent ook in Hilleshagen: Op is op!

Wensen voor de toekomst?

Meer meer ontmoetingen in de korte keten, enthousiasme en creativiteit. Kookworkshops in samenwerking met koks waarin geproefd wordt, waarin vragen worden gesteld. Nagaan welke invloeden de voeding heeft op de structuur en smaak van het vlees van de verschillende hoeven rondom.

Bent u een thuiskok? Houdt u van eerlijk rundvlees? Probeer het!

Natuurvallei.nl
familie Rademaker
Hilleshagerweg 116
6281 AH  Mechelen (NL)
043 - 455 2665
info@natuurvallei.nl

en op de website: natuurvallei.nl of op facebook

Rundvlees van ‘t Gasthoes

In de korte keten van onze regio kunnen ook mensen die van een stukje vlees houden verantwoord genieten. Nederland exporteert veel vlees maar we eten ook heel veel importvlees. Niet nodig! De Cittaslowgedachte is gericht op het volle leven, op evenwicht in de natuur. Daarin past de natuurinclusieve landbouw. Circulaire landbouw kan niet zonder vee. Geen koe zonder boer. Om de natuur naar onze hand te zetten hebben we mest nodig. Natuurlijke mest komt van dieren. Misschien eet u liever geen vlees, ieder mens maakt een eigen afweging. Maar vleeseters die walgen van kiloknallers en opgespoten vlees kunnen verantwoord aan hun trekken komen. Voor vlees, van koe, varken, schaap en kip, voor eieren en zuivelproducten zijn vele adressen te vinden. We stellen er hieronder een paar onder de aandacht en er volgen er meer.

De transitie in de agrarische wereld is door veel boeren al lang gemaakt. We belichten twee mensen die hun hart verpand hebben aan het boerenleven, het landschap en de koe.
Op het plateau van Margraten, vlakbij groeve ‘t Rooth ligt de bescheiden boerderijcamping ‘t Gasthoes. Alle leden van het gezin Huntjens steken hier de handen uit de mouwen. De jonge Lisanne Huntjens volgde haar opleiding op het Cita Verde toen haar ouders zeiden: Is het niet eens tijd om voor jezelf te beginnen? De keuze was snel gemaakt, ze wil haar prachtige geboortegrond niet verlaten. Ooit hoopt ze het melkveebedrijf van haar ouders over te nemen maar vooralsnog heeft ze een eigen pad ontdekt. Naast het melkvee begon zij haar bedrijvigheid met vleeskoeien.

In het kleine winkeltje kunnen gasten terecht voor fruitproducten uit de directe omgeving en voor diepvries rundvlees. Dat laatste product is helemaal Lisannes inbreng.
Alles blijft kleinschalig op menselijke en diervriendelijke maat.
De prachtige koeien worden met zorg en respect behandeld tijdens hun leven.

Na de geboorte worden kalveren al snel ingedeeld: Melkkoe? Vleeskoe? Stier?

Vol trots toont ze mij de prachtige dieren van een ras met de naam “verbeterd roodbont” en “ Montebeliarde.

Hier geen megastallen, wel veel ruimte zowel binnen als uiteraard ook buiten. Deze koeien mogen in hun leven genieten van de zon en kunnen zelf hun kostje bijelkaar grazen. In december gaan ze naar binnen, het stro op en in april huppelen ze blij weer naar buiten.

Als hun tijd gekomen is, worden ze de laatste maanden van hun leven op stal afgemest en beginnen ze aan hun eerste en enige reis. In Someren worden die dieren vakkundig geslacht.
Zielig? Niks hoor. Ze hebben hier een heel goed leven gehad zegt Lisanne.
Ik denk: “zonder boeren zouden er geen koeien bestaan”
Daarna wordt het vlees in afzonderlijke porties in de diepvries bewaard. De prijs voor dit smaakvolle biovlees schommelt rond de 24 euro per kilo.

Lisanne heeft een goede samenwerking met de winkel van Vers Vaessen te Bemelen. Er is en uitwisseling van producten. Maar pas op! Het is geen vleesfabriek, dus het kan zijn dat het op is!
Kijk, dat hoort bij een biologische bedrijfsvoering.
De klanten komen vaak terug omdat de smaak buitengewoon goed. Vlees van ‘t Gasthoes is een goede koop geen duurkoop.

Rundvlees 't Gasthoes
Gasthuis 1
6268 NN  Bemelen
043 4071346

op facebook, al is het alleen al voor de mooie foto’ s en leuke tips.

Over het mergellandei

Ik was in Eckelrade op bezoek bij Vera en Guus de mensen achter de Boer-der-ei met automaat.

Op hun Facebookpagina las ik ergens: Wat we willen aangeven is dat wij als boeren, ondernemers nooit stil zitten. Ook niet met onze gedachten. Wij zijn overtuigd dat je in de buurt moet kweken wat je elders wil verkopen. Lokaal voor Lokaal. Verbinden en Ontmoeten. Nou dat klopt hier zeker. Een combinatie van doorzettingsvermogen en creativiteit heeft hen gebracht waar ze nu staan.

Guus is geboren in Eckelrade maar had zijn leven in Hunsel opgebouwd waar hij woonde met zijn vrouw Vera, drie kinderen, een hond en 10 kippen met een haan.

Vera had een baan in de  levensmiddelentechnologie ,Guus werkte na zijn studie in de agrarische wereld als voorlichter en als agrarisch makelaar.

Het kriebelde altijd al een beetje, diep in hun hart wilden ze naar een hutje op de hei, zelfstandig zijn, boer zijn. De kriebels werden onbedwingbaar toen er in Eckelrade een varkensstal met land te koop kwam.  “We gaan het doen!”
Naar voorbeeld van een succesvol familielid werd er gekozen voor een kippenfarm.

Dat klinkt simpeler dan het is. Verhuizen naar een dorp waar eigenlijk geen woonhuis voor je klaarstaat, werken aan de opbouw van een huis zowel als aan het bedrijf en ondertussen een reguliere baan. Dat vroeg moed en heeft de nodige offers gekost, -10 jaar de eindjes aan elkaar knopen- maar nu kan de hele familie er met trots op terugzien.

De eerste lading van 19000 kuikens zullen ze nooit vergeten, ook al omdat de chauffeur die in Hunsel probeerde te lossen.

Een kippenfarm dus, ziektewerend zonder antibiotica en fipronil, met oog voor dierenwelzijn en milieu, met aandacht voor de natuurlijke behoefte van de kip en dus vrije uitloop. Uitgaand van de kringloopgedachte: “De mineralen vanuit de kippenstal leveren een zeer positieve bijdrage aan de groei van deze gewassen. Wij slaan de mest zelf op en gebruiken deze weer op onze akkers. Op deze akkers verbouwen we verschillende granen zoals spelt, maïs en tarwe, daarnaast ook nog suikerbieten. 

De eerste jaren was Vera aan huis gekluisterd en Guus hield een fulltime baan aan. Het liep aardig maar het moest het toch beter kunnen.

De prijs van het ei heeft na de oorlog geen gelijke tred gehouden met de andere voedselprijzen en nog minder met de ontwikkeling van de inkomens. Ook na de kredietcrisis is 2008 wisten ze het heel zeker: “ nee, niet groter”, maar misschien wel anders? 

Creativiteit was geboden om de opbrengsten te verhogen. Er werd gezocht naar lokale afnemers,  transparantie voor de consument door inloopdagen te organiseren. Ze hadden immers een mooi concept: scharrelkippen, een overdekte stal met een koude wintertuin en een tweede etage.

Vera en Guus, gaven hun ogen en oren goed de kost, gingen te rade bij collega’ s. In 2014 zocht Vera samenwerking met andere pluimveehouders. Zo werden de mmmEggies geboren, een groep zeer actieve vrouwen. Boerinnen bekijken het bedrijf toch vaak net vanuit een andere invalshoek dan hun man. Deze vrouwen bedachten dat hun kracht ligt in het gesprek met de consument. Ze ontpopten zich als een buitengewoon creatieve denktank.

Nieuw elan: “We moeten ons laten zien!” Vera maakte een mooie website en werd actief op Facebook.  Intussen werd samenwerking gezocht met Mertz en Steinbush uit Sint Geertruid en de plaatselijke slagerij. Er stond al een ei-automaat op het erf in Eckelrade Er kwam een automaat in het dorp. Uiteindelijk resulteerde dat in boer-der-ei-automaat die er nu staat:

Altijd, 24/7 open. Betalen kan contactloos, pin en cash. Afname per 6 stuks, 10, 20, 30 of 60 . Geen plastic verpakking! Er is een statiegeldsysteem voor de trays. In 2015 werd gekozen voor nog meer welzijn voor de kip en dus ook voor meer waardering voor het ei. Het bruine scharrel-ei maakte plaats voor het witte vrije-uitloop ei. Voorzichtig werd de weg naar een noodzakelijke prijsverhoging ingezet. 
In 2020 maakte de opbrengst van de verkoop van soepkippen de aanleg van een prachtige  bloemenstrook mogelijk alsook een strook vrolijke zonnebloemen. Niet voor de subsidie maar gewoon omdat het goed voelt.  in de wei wordt het aandeel van klaver 🍀 elk jaar groter. Dat trok duidelijk insecten, dus ook bijen en hommels aan. De belangstelling voor imkerij mondde uit in een vruchtbare  samenwerking met Beeing Pure. Er staat er nu ook nog honing uit eigen wei in de automaat! Maar…. Op is op!

Op Facebook en op de website krijgen de klanten een schat aan informatie over het (supergezonde!) ei, over het leven van de kip, de haan, over recepten en nog veel meer.
Al met al is Mergellandei een sieraad in onze gemeente.

Adres:

Mergellandei
Keerestraat 3 
6251 NJ  Eckelrade
06 14500373
www.mergellandei.n

In het prachtige Heuvelland ligt een unieke varkenshoederij waar de dieren volop lekker van het buitenleven mogen genieten.

Ik kwam dit bedrijf op het spoor, toen ik een bestemming zocht voor de honderden kilo’s eikels die de afgelopen jaren mijn gras bedekten. Varkens zijn dol op eikels. Ik heb hen daar zien smullen.

In een prachtig landschap sta ik in het zonnetje te praten met Joshua en Amy, twee uiterst gemotiveerde moedige jonge mensen.

De gezellig knorrende varkens naast ons stinken niet in het minst. Dat is anders dan in de megastallen.

Joshua studeerde aan de HAS en kwam voor een stage terecht in zo’n moderne varkenhouderijsfokkerij. De industriële omgeving waarin een varken niet meer is dan een product stond hem tegen.

Als we varkens fokken om op te eten maar een varken moet daarvóór ook een echt leven mogen leiden.

niet houden maar hoeden

Hij besloot te bewijzen dat het anders kan: niet houden maar hoeden!

En dat is aardig gelukt. Hier krijgen varkens al grazend op de akkers, weides en in de bossen verschillende kruiden en grassen binnen. De biggetjes lopen lekker bij de zeugen modderen. Na een onbekommerd leven waarin ze natuurlijke gedrag vertonen komen ze tenslotte in het slachthuis. Ook daar wordt alle stress vermeden: geen geschreeuw, geen paniek; een snelle slacht.

Net als de varkens worden ook de twee varkenshoeders hier gelukkiger van. Bovendien zorgt het vrije scharrelen voor vlees van zeer hoge kwaliteit en een uitmuntende smaak. Ook de omringende natuur profiteert mee. Dit jaar werd anderhalve hectare voorzien van nieuwe aanplant.

pionieren zonder bank

Het is pionieren en keihard werken. Docenten van de HAS hebben veel steun gegeven. Zonder de bank heb je andere mensen nodig die in je geloven. Een start in een lege familieboerderij. Een start met pand en land van de ouders, ouders die helemaal achter het jonge bedrijf staan en een handje helpen. Een groot geluk is vriendin Amy, opgeleid tot para-veterinair op Citta Verde. Haar streven is dierenwelzijn, zij heeft bovendien talent voor werken met de media. Hun optimale samenwerking brengt iets moois tot stand.

De grootste obstakels voor het bedrijf liggen op het terrein van overheden en wetgeving. De wettelijke regels zijn feitelijk alleen nog maar afgestemd op megabedrijven. Ten onrechte worden die ook opgelegd aan kleine bedrijven die nota bene juist dat doen wat de klimaatpolitiek vraagt. Er wordt wel veel geroepen over afschalen, maar faciliteren …. ho maar! Daar ligt nog een opdracht voor de politiek!

Een start dus zonder verplichtingen aan de bank. Om onafhankelijk te blijven hebben zij het aangedurfd om op basis van crowdfarming te werken. Een crowdfarmer investeert in een aandeel varken. Je kunt je aandeel later in vlees verzilveren. Crowdfarmers worden op de hoogte gehouden over wat er gaande is via facebook en nieuwsbrieven. Varkens geven altijd aanleiding tot leuke filmpjes en verhalen. Zonder Corona is er een jaarlijkse crowdfarmersdag
Ook zonder aandeel kun natuurlijk vlees bestellen.

Klanten komen terug. Ze bestellen online diepgevroren vlees en halen het zelf op of laten het (gratis) bezorgen. Voor elk wat wils. Vlees van kopt tot staart, voor BBQ, soep, wordt, vleesplankje, gegaard vlees …. kijk vooral op de website!

onderscheidend

Ieder jaar worden nieuwe uitdagingen gezocht.

Een gelukkig toeval bracht hen in aanraking met de Italiaan Antonio Parrella uit Caggiano. Deze ervaren ham-maker kwam in Mechelen wonen en bleek graag bereid zijn kennis te delen. De hammen die voorheen elders werden gepekeld en gedroogd worden vervangen door de unieke Kuusj Hooiham van de eigen professionele droogzolder.

In de toekomst willen ze zich zeer zeker ook bezig houden met educatie. Kinderen in contact brengen met een respectvolle varkensteelt. En er valt veel te vertellen over de intelligente dieren die varkens zijn.

Inmiddels is een goede band opgebouwd met een aantal restaurants in de omgeving. Voor u zelf bestelt, kunt u natuurlijk nog uit eten gaan om uzelf te overtuigen.

De varkenshoederij Kuusj is een bedrijf dat een onderscheiding van onze Frans Timmermans verdient!

Kuusj, de varkenshoederij
Hilleshagerweg 47a
6281 AD Mechelen
06 18957056
info@devarkenshoederij.nl 
https://devarkenshoederij.nl/ 

Langdaele Gewoon buiten, buitengewoon

Tijdens een mooie wandeling in Cadier en Keer, in de lange Del, zou u zomaar het bordje: “Natuurlijke tuinderij Langdaele” kunnen passeren. Hier groeien seizoensgroenten met paardenkracht. In dit verborgen paradijsje, aan de rand van oude bomen die de voormalige trambaan markeren en grenzend aan andere boerenakkers verwerkelijkt Inge Baars (27) haar droom.

Deze ondernemende jonge vrouw laat zich niet meeslepen door de waan van de dag maar door haar hart. Haar weg leidt niet meteen naar een overstromende bankrekening maar naar tevredenheid en geluk. 
Ze ontwikkelde een concept om haar liefde voor paarden en landschap te verenigen met haar beroepskeuze: “werken in het agrarische”. Geen motor maar een paard voor het zware werk.

Inge heeft een passie voor voedsel en wil dat uitdragen. Je hoeft geen kenner te zijn om vast te stellen dat het dus kan. Zonder grote machiner, zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen groeien er veel gezonde gewassen naast elkaar. Ze ontwikkelde een concept om haar liefde voor paarden en landschap te verenigen met haar beroepskeuze: werken gezond voedsel zonder motor en met paard. Ze heeft een passie voor voedsel en wil dat uitdragen. Gezond en vers voedsel voor volwassenen en zelfs ook baby’s. Weg met het potjesvoer!

Moeder Marijke had al een bloemrijke moestuin en een passie. Zij is voor Inge de inspirerende ervaren vraagbaak voor het natuurlijk tuinieren. Haar ligt tuin met permacultuur vol bloemen en en ook moestuin is een lust voor het oog. Je hoeft geen kenner te zijn om vast te stellen dat natuurlijk tuinieren tot prachtige resultaten kan leiden. Het kan zelfs zonder grote machines en zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

Vader Roel heeft tijd om ook mee te werken. Hij werkt ook bij Staatsbosbeheer. In sommige natuurlijke landschappen blijken paarden soms handiger dan machines. Vroeger was hij hoefsmid. Hij weet ook hoe je kunt ploegen zonder motor maar met paard. Inges Broer en zus vinden het ook leuk om af en toe de handen uit de mouwen steken. Logisch, het is gewoon een plezier om op Langdaele te zijn.Op de akkers blijft de bodem veel gezonder onder het gewicht van paarden dan onder de gigagrote en zware moderne landbouwvoertuigen. Bovendien voorzien de paarden Langdaele van eigen compost. Als je die aanvult met bladadval, groenteresten en snoeihout van eigen bodem kom je aan je gesloten kringloop. Het resultaat mag er zijn: een rijke bodem vol leven met vele soorten wormen en schimmels en ander leven dat daarin thuishoort.

Op Facebook van Langdaele 23 juni 2021:

Het verschil tussen wel en geen compost lijkt ons heel duidelijk!

Bodem en planten passen zich aan, de biodiversiteit herstelt zich:

op Facebook: 
Dit seizoen hebben we rozemarijn-, tijm- en frambozenplantjes gestekt van onze eigen (privé)planten. Deze moederplanten hebben zich jaren geleden al perfect aangepast aan de lokale weers- en bodemomstandigheden. Onze stekjes worden dus oersterke planten.

De paarden, Franse Bretonners zijn heel geschikt voor het milieuvriendelijk verbouwen. Zonder de zogenaamde middelen voor gewasbescherming, (pesticiden), heb je soms meer last van plaagdieren zoals slakken en luizen. “Dat is lastig maar je kunt het ook als een uitdaging zien.” zegt Inge.

op Facebook 
Met sommige mensen (of dieren) kun je nu eenmaal beter door één deur dan met andere…

Dat de naaktslak is niet onze favoriet is weten jullie volgens mij wel. Daarom geven deze randen onze jonge pompoen- en courgetteplantjes wat tijd om rustig sterk en groot te groeien, zónder slakkenschade.

Het is een kwestie van experimenten met andere planten, combinaties, rassen enzovoort.

Op haar Facebook lees ik:

Samenwerken met de natuur

Vorige week zaten de tuinbonen vol met luizen én mieren De eerste voeden zich met de sappen uit de plant, verzwakken zo de plant en dus minder bonen. De mieren ‘melken’ de luizen, die op hun beurt meer gaan eten om meer melk te produceren. Een lelijke cirkel voor ons als tuinders.

Maar gelukkig heeft de natuur zo zijn oplossingen: lieveheersbeestjes Zij genieten massaal van de luizen en wij straks van de tuinbonen! Eind goed, al goed

Als ik Inge spreek, is het begin juli. De drukste maanden zijn aangebroken: de tijd van zowel zaaien als oogsten, de boerenkool is net gezaaid.

De prachtige tuin van Inges moeder waar weelderige bloemenpracht trekt als eerste de aandacht. Ik kijk verder. De paden zijn rijkelijk belegd met stro en houtsnippers om de bodem te behoeden voor uitdroging.

Buiten staan de gewassen die geen extra warmte nodig hebben zoals bieten, voederbieten, uien, prei en knoflook en onder een grote tunnelkas die zo hoog is dat ook het paard er met gemak doorheen en onderdoor kan staan de grote wigwams met staakbonen, tomaten aubergines etc.

De voorgeschiedenis:

Inge studeerde aan de HAS food-inovation een opleiding die gericht is op conceptontwikkeling, markt en communicatie en naar onbewerkte producten. 
Inges stage in Noord-Italië is bepalend geweest voor wat ze nu doet. Samen met een studiegenote belandde ze bij een Duitstalig familiebedrijf in Zuid-Tirol (Italië). Het was een biologisch bedrijf met appelen en druiven en een basaal winkeltje en een pop-up restaurant. De stageopdrachten raakten al snel op de achtergrond. Zelf de handen uit de mouwen steken, meehelpen met met oogsten bleek leuker.

Terug in Nederland voelde Inge dat de mega bedrijvigheid haar dus niet aansprak. Nee, ze is dol op paarden en niet perse op paardenvlees. Toch bedacht ze aanvankelijk nog iets op te zetten voor de verwerking van paardenvlees. Het was de hypocrisie die haar stoorde. Als je goed zorgt voor de dieren waarom zou je dan wel varkens, runderen, kippen en schapen kunnen eten en geen paarden?

De moestuin won het van de slager. Op terrein waar voorheen appels geënt werden kwam Langdaele tot leven. Er is 5 jaar uitgetrokken om de bodem weer natuurlijk gezond en rijk te krijgen. Het gebruik van echte compost, gezonde verse stalmest, paardenmest, blijkt het wondermiddel. En zo ontstaat er de circulaire bedrijfsvoering.

Waar gaat de opbrengst heen?

Vorig jaar was het eerste verkoopjaar met zo’n 10 klanten per week. Niet veel, denkt u? Nee, maar net als de gewassen wil Inge ook het bedrijf de tijd geven om te groeien.

Ondertussen maakte Inge mooie Facebook pagina waarop te zien is wat er in de aanbieding is. Verder werkt de mond tot mond-reclame. Er zijn ook wel producten die hun weg vinden naar de schappen van een bevriende groenteboer. Inge staat daar ook zelf ook een paar dagen per week in de winkel. Ze lacht stilletjes als ze hoort dat de klant de bietjes van de vorige week zo bijzonder lekker vonden smaken.

Vorig jaar werden er pakketten samengesteld. Dit jaar kun je online bestellingen doorgeven, zelfs per Whatsapp. Neem een kijkje en een proef. U zult ongetwijfeld ervaren dat de producten die van Langdaele komen uitmuntend zijn van smaak. Zulke tomaten zijn haast andere vruchten te noemen dan die bij de lokale supermarkt. Overblijvers en producten die niet door de schoonheidsproef komen wordt veel ingemaakt. Niets wordt verspild.

Kennis maken? 
Kijk naar de Facebookpagina

Een molen in de korte keten?

Jazeker! Op het plateau van Margraten staan de Van Tienhovenmolen beheerd door Maalderij van der Maat. De molen is elke zaterdag geopend voor klanten en belangstellenden. In deze molen bevindt zich een gezellig winkeltje met uiteraard heel veel soorten puur meel. Bovendien gaan er andere regionale producten zoals stroop, fruitproducten, molenlikeur en honing over de toonbank.

De herkomst van het graan is de molenaar bekend, daarom kunnen we spreken veelal van biologisch graan zonder certificaat. (Keurmerken zijn prijzig!) Graan dat in Zuid-Limburg geoogst is verdient de voorkeur. Er wordt graag samengewerkt met boeren, bakkers en fruitkwekers uit de omgeving.

Voor iedereen maar zeker ook voor gezinnen met kinderen is het bovendien een leuke belevenis om de molen van binnen te zien.

Wat meer over de molenaar

De molen is zijn passie. “Je weet het toch he?” zegt hij: “een molenaar woont bij zijn vrouw maar is getrouwd met zijn molen. ”Sinds 4 jaar is Koen hier de jonge bevlogen molenaar. In zijn vroege jeugd in de Zaanstreek raakte hij in de ban van de molens. Geen enkele schoolopleiding heeft hem aan zijn plan kunnen afbrengen.

In zijn jeugd heeft hij zo ongeveer alle Nederlandse molens in Nederland en België bezocht, ook de watermolens. Op veel plaatsen heeft hij als vrijwilliger meegewerkt en tenslotte heeft hij zijn molenaarsdiploma gehaald.

Wat er zo mooi is aan dit vak? “Een molen is gewoon zo’n machtige apparaat en het is een uitdaging om de enorme krachten die daarbij horen te beheersen. De molen draait zelfs bij windkracht 9. Maar zie de wieken dan maar weer eens stil te zetten. En je moet voorkomen dat de molen op hol slaat.”

Met 18 jaar werd Koen van der Maat de jongste molenaar van Nederland. Hij was 3 jaar toen zijn vader hem meenam naar een molen om ambachtelijk gemalen meel te kopen voor de nieuwe broodbakmachine. Vanaf dat moment in die molen aan de Zaan, heeft hij het altijd geweten: “Ik wil molenaar worden!”

Niets kon hem daar vanaf brengen, ook de verhuizing naar Maastricht niet. Als tiener ging hij in opleiding tot vrijwillig molenaar bij instructeur Jo Meessen in de molen van Gronsveld. Als vrijwilliger heeft hij in veel molens meegedraaid voor hij de kans kreeg om de molenaar van de VanTienhoven molen te worden.

Beschermer van Erfgoed

Molenaar zijn behelst meer dan malen alleen. Door de molen te laten draaien is Koen ook gelijk actief beschermer van het Limburgs erfgoed. Een molen die regelmatig draait kost veel minder aan onderhoud dan een stilstaande molen. Om de molen in goede conditie te houden, moeten draaiende onderdelen worden ingesmeerd met varkensvet of olie. Ook het afstellen van de maalsteen is een nauwkeurig werk. Een goede molenaar moet een molen echt leren kennen van haver tot gort. Hij moet zijn oren gespitst houden. De geluiden in de kap zijn veelzeggend: je oren verraden of alles “gesmeerd loopt.”

Koen streeft naar een formule waarin hij in zijn brood volledig met dagelijks werken in de molen kan verdienen. Dat betekent het maalwerk, het onderhoud, de verkoop maar ook de rondleidingen en voorlichting aan belangstellenden en het serveren van een drankje en een broodje of een taartje en het onderhoud van het groen rondom de molen.

De wieken?

U mist iets, zegt u? De wieken!!!? Dat klopt!
In september is het feest, dan komen de wieken weer terug van de onderhoudsbeurt. Tot die tijd wordt het meel gemalen in de molen van een collega.

Geschiedenis van de molen

Tienhoven ligt onder de rook van Utrecht. En in Tienhoven staat ook een molen: de trouwe wachter. Grappig daarom dat wij op het plateau een molen vinden met de naam van Van Tienhoven. Dat is te danken aan de inzet voor de bescherming van onze molen door wijlen de heer P.G. van Tienhoven. In 1941 was men van plan de molen te slopen.

Veel molens hebben een opmerkelijke rol gespeeld in de geschiedenis: bijvoorbeeld als radiostation, of als seintoren of als onderduikadres. Voor mensen die spannende oorlogsverhalen zoeken is er ook wel wat te vinden in de geschiedenissen van molens.

Koen kent, zo lijkt het, alle molens van Nederland en Vlaanderen en hun geschiedenis.

Deze molen, een zogenaamde beltmolen, is gebouwd in Wolfshuis in 1855 door Jan Meys. Het is de enige Nederlandse molen met een basis van Mergel. Op die basis staat de eigenlijke molen. Het was een manier om nog meer hoogte te winnen dan het plateau al gaf. Na de brand (1923) werd het houten bovendeel herbouwd in baksteen. Een raadselachtige bijzonderheid is wel het ingemetselde moordkruis.
In haar bestaan heeft de molen heel wat eigenaren gekend en is er veel gebeurd totdat uiteindelijk in 1957 het Limburgs Landschap de zorg voor de molen van een kunstschilder overnam.

Waar zitten de zorgen van de molenaar?

Ten eerste heeft de molen klanten nodig natuurlijk. Gelukkig zijn er niet alleen toeristen maar ook vaste klanten. Maar om de aandacht te kunnen verdelen tussen bezoekers en kopers zijn enthousiaste vrijwilligers zeer welkom zijn.

En dan is er natuurlijk het weer. Een molenaar is een weerman. Alleen maar kijken naar de buienradar is niet precies genoeg. Hij houdt de ontwikkeling van de wolken en de wind nauwlettend in de gaten. Daarom is het erg jammer dat er in de afgelopen zoveel hoge bomen hebben kunnen groeien pal voor de molen. Die bomen belemmeren het noodzakelijke uitzicht en hebben ook enorme invloed op de windvang. Een molen die slecht ter wind staat heeft ook meer last van slijtage. Hopelijk komt daar dus een goede oplossing voor.

De molen dus, voor pannenkoekenbakkers en broodbakkers en taartenbakkers, voor geïnteresseerde wandelaars, fietsers en automobilisten. De weg naar de molen is altijd een feestje. Voor iedereen maar zeker ook voor gezinnen met kinderen is het bovendien een leuke belevenis om de molen van binnen te zien.

IJSBAAS, nìet uit een potje wèl uit het Heuvelland

Voor ambachtelijk ijs van de hoogste kwaliteit hoeft u niet op vakantie naar Italië. Het lekkerste ijs wordt namelijk ook gemaakt in Margraten. Als u vanuit Gulpen Margraten binnenrijdt ziet u links de roze vlag van IJSBAAS wapperen. IJSBAAS is een jong bedrijf opgezet door Bas Faarts en Sanne Welman.

Zowel Bas als Sanne zijn opgeleid voor een stevige carrière in het bedrijfsleven. Bas studeerde technische bedrijfskunde en Sanne studeerde business management.

De vader van Bas werkte bij Campina en zo werd bij Bas als kind al de belangstelling voor ijs gewekt. IJs maken werd een hobby.

Tijdens het genezingsproces van een ernstige ziekte nam Bas het besluit om zijn hart te volgen.

Sanne steunde hem daarin volledig. Hij ging ijs maken.

IJssalons zijn er te over in het Heuvelland. Hoe kun je je onderscheiden?

Het antwoord was snel gevonden. Door kwaliteit. In de ijsbereiding betekent dat: terug naar de basis.
Hoe maak je ijs zonder kunstmatige toevoegingen? Bas kwam uit bij de ijsuniversiteit in Italië. In Bologna komen mensen vanuit de hele wereld om het ambacht te leren.

Ambachtelijk

Ambachtelijk hoort niet slechts een marketing concept zijn of een woord op je uithangbord.

Ambachtelijk is niet hetzelfde als zelf gemaakt. Ambachtelijk betekent: werken met zuivere producten, zonder toevoeging van suikers en kunstmatige geur- en smaakstoffen.

Ambachtelijk ijs is een mix van puur natuur en passie.
Bas werd het vak meester en maakt nu bijvoorbeeld vruchtenijs met 50 of zelfs 60% vruchten! Hemels van smaak maar ook een lust voor het oog.

Korte keten? Zeker weten! Waar mogelijk worden de grondstoffen om de hoek of uit de regio gehaald.

Melk komt bij melkveebedrijf Konjarts vandaan, eieren komen uit Eckelrade van Mergellandei, fruit komt veel van de Bemelerhof. Voor de koffie doen ze zaken met Blanchedael in Maastricht. Als er toch iets van buiten de regio moet komen wordt streng naar herkomst en productiewijze gekeken. Banaan? Dan wel een fair-trade banaan. Cacao? Dan wel van een verantwoorde herkomst.

Als het daardoor een iets duurder is, dan is dat maar zo.

Maatschappelijk betrokken

Deze jonge mensen willen hun brood verdienen met hun ijs maar voelen daarnaast ook nog een maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Kinderen moeten opnieuw leren proeven, smaak beleven. IJSBAAS is actief geweest op kinderfeestjes.

Mensen het moeilijk hebben op de arbeidsmarkt vanwege een geestelijke beperking worden ook in het totaalplaatje betrokken. Veel mensen van Talentino kregen de kans om wat op te steken van de ijsbereiding bij Bas en Sanne.

Nu kunt u IJsbaas ook vinden op de menukaart van het Talentinorestaurant in Margraten.

De dankbaarste ervaring beleefde Sanne tot nu in een verzorgingshuis van Envida.

Ze serveerden het dessertijs na een gezamenlijke feestelijke maaltijd. Een oude vrouw kwam tot drie keer terug voor een nieuwe portie. De smaak van het ijs bracht haar terug naar haar gelukkige jeugdjaren.

Ook het behoud van de pracht van het Heuvelland onze flora en fauna heeft hun aandacht. Belangrijk voor de gezondheid van de inwoners maar ook van belang voor het toerisme waarmee we hier ons brood verdienen.

Toekomstdromen?

Het opstarten van een ijsmakerij kost te veel tijd om gelijk ook een ijssalon te runnen.

Bas en Sanne beperken zich tot een professioneel bedrijf dat zowel aan particulieren als aan horeca het beste van het beste levert. In korte tijd werd IJSBAAS een prachtig bedrijf.

Het zou mooi zijn als we over een paar jaar ons perceel kunnen uitbreiden met anderhalve hectare waarop we dan een paar koeien, kippen en varkens kunnen laten rondscharrelen, tussen eigen fruitstruiken en aardbeien en onder hoogstam fruitbomen.

Het zou natuurlijk niet genoeg zijn om zelfvoorzienend te zijn. Maar het zou zo leuk zijn om bezoekers echt ter plekke te laten zien waar producen vandaan komen.

IJs bestellen

Zowel particulieren als grotere afnemers in de horeca kunnen bestellen. Dat kan online, per telefoon of via whatsapp. Het ijs wordt bezorgd of door u afgehaald.

Via de website heeft u keuze uit 20 verschillende smaken. Op aanvraag is een bijzondere smaak zelfs mogelijk! Ook mensen met een voedselallergie of veganisten kunnen hier terecht. Er zijn kleine ijstaartjes die je als dessert kunt serveren maar er zijn ook grote bakken schepijs.

Ook toppings en ijshoorntjes kunt u bestellen.

• Geopend van maandag t/m vrijdag: 12:00-19:00 uur
• Zaterdag en zondag: 10:00-19:00 uur

IJsbaas
Rijksweg 120
6269 AD  Margraten
+31(0)640156339
info@ijsbaas.com

www.ijsbaas.com

Een parel in de korte keten: de winkel van Mertz in Sint Geertruid

Als u door Sint Geertruid rijdt, tussen Mheer en Gronsveld, houd dan vooral even stil bij de nieuwe winkel Vers van Mertz

Ellen en Gerard Mertz hebben van de nood een deugd gemaakt. Voor de lockdown in 2020 legden zij zich met succes op toe de teelt van kleinfruit. Ze verwierven naamsbekendheid met aardbeien, bessen bramen en de kiwibessen.

Maar ze hielden zich ook al bescheiden bezig met teelt van groenten.

Toen de afzet aan horeca tijdens de eerste lockdown wegviel. gingen Ellen en Gerard niet bij de pakken neerzitten. Ze zochten een nieuwe markt en vonden die op het eigen erf.

Niet ver van de weg in de schaduw van een grote boom parkeerden ze een gezellige groentekar. Zo begonnen ze een jaar geleden met verkoop aan huis van hun producten. De waren lagen mooi uitgestald en kopers bleven niet uit en kwamen ook weer terug

De klanten waren jong en oud van dichtbij maar ook toeristen van verder weg meldden zich. Ze kwamen lopend, op de fiets of met de auto en ze beperkten het niet tot slechts één bezoekje! Geen wonder natuurlijk, want alles is van topkwaliteit.

Het succes leidde tot een volgende stap: de kantine werd omgebouwd tot een klein maar aantrekkelijk winkeltje.

De afgelopen herfst volgde de opening van een echte groentewinkel. Dat werd Vers van Mertz, een verswinkel met groente en fruit van eigen teelt, lokaal en regionaal.

Openingstijden:

Dinsdag tot donderdag tussen 11 uur en 17.30 uur.

Vrijdag van 9 tot 17.30 uur

Zaterdag 9 uur tot 16.00 uur!

Klein maar fijn met een compleet aanbod van verse groente en fruit. Je kunt hier gezond voedsel kopen die weinig voedselkilometers hebben afgelegd.

De herkomst van de groenten is dus zo veel mogelijk uit eigen grond. Vlaaienbakkers vinden hier de er heerlijkste fruitvullingen en uiteraard vindt u hier ook zelfbereide vruchtenmosterd, honing, vruchtensappen, Jam? Ja, natuurlijk ook jam! Allemaal producten zonder kunstmatige smaakstoffen.

Er wordt hard gewerkt ook buiten de winkel. Het voorjaar is begonnen, de bessenstruiken komen langzaam weer in blad en groente is gezaaid. Over een paar weken komen de eerste voorjaarsproducten weer van het land. Daarnaast komen aardappelen, pruimen en appels en peren van telers om de hoek. Bij tekorten en gedurende de wintermaanden wordt er zo veel mogelijk regionaal ingekocht. Voor wat daar niet te vinden is wenden ze zich tot de groothandel. Dus ook voor druiven en citrusvruchten kun je bij Gerard en Ellen Mertz terecht.

Het predicaat biologisch ontbreekt maar wordt nadrukkelijk gestreefd om de schadelijke gewasbeschermingsmiddelen tot het minimum te beperken. De voedselkilometers blijven laag en en plastic verpakking wordt gemeden. Veel producten kunnen rechtstreeks bij de klant in de tas, andere gaan eerst in papieren zakken.

Verrassing: Het aanbod beperkt zich niet tot groente en fruit. U kunt bij Mertz Kleinfruit ook terecht voor heerlijke melkproducten van de de zuivelboerderij van Huynen in Reijmerstock en eieren van Mergellandei in Eckelrade.

Indien gewenst wordt een bestelling thuisbezorgd en u kunt ook een bestelling doorgeven om later zelf snel op te halen. U kunt van te voren een bestelling doorgeven en het zelfs bezorging aan huis behoort tot de mogelijkheden.

Wekelijks wordt er een aantrekkelijk verspakket samengesteld. U kunt ook thuis al een kijkje in de winkel nemen via de facebookpagina

Mertz kleinfruit

Nieuwsgierig geworden? Het is een leuk tochtje misschien op de fiets naar

Vers van Mertz
Julianaweg 6a
6265 AJ  Sint Geertruid
06 47074909

maar met de auto kunt u ook goed terecht.

Prima te combineren met een bezoekje bij slagerij Pinckaers in de Dorpsstraat even verderop.

Korte Keten zeker (W)eten op bezoek op de Buurderij in Cadier en Keer

Buurderij??? Jazeker een “nieuwe manier van boodschappen doen”, in Maastricht maar nu ook in onze gemeente.

Uitgangspunt: een korte voedselketen is beter voor het milieu, gezonder voor de consument en de boer/producent ontvangt een eerlijke prijs.

Yvonne Velthuis is zo iemand die niet alleen maar in problemen denkt, zelfs niet alleen in oplossingen, ze gaat verder: ze voegt de daad bij het woord.
In haar werkzame leven was ze altijd al wel betrokken bij de groene wereld, bij voorlichting en educatieve diensten. Het is duidelijk ze draagt de natuur een warm hart toe.
In 1997 begon ze als vrijwilligster bij de natuurtuinen in Maastricht. Toen ze verhuisde naar Cadier en Keer vatte ze het plan op om haar tuin in te richten met wilde planten. Immers, de natuur in Zuid-Limburg kent een enorme soortenrijkdom. Dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan. Waar koop je de inheemse planten als je ze niet uit het wild rooft? Uiteindelijk vond ze de dichtstbijzijnde winkel in ….. Nijmegen.
De vraag “Ik ben toch niet de enige is die de pracht van de inheemse planten ziet en waardeert?” kwam op. Zo werd de heerlijke tuin in 2000 ook een een kwekerij annex winkeltje voor wilde planten.

Yvonne staat bewust in het leven. Ze kijkt wat ze kan bijdragen aan een betere groene wereld. Ze heeft al op veel fronten haar steentje bijgedragen.

In Maastricht, als projectleider bij het CNME (centrum voor natuur en milieu-educatie) organiseerde zij ondertussen thema-avonden. Bij een van de projecten kwam stadslandbouw aan de orde. De opkomst van de tweede thema-avond over voedsel uit de korte keten was veel groter dan verwacht. De grote belangstelling kwam zowel van boeren uit de omgeving als van de mogelijke consumenten. Het enthousiasme mondde uit in een werkgroep. De onderzoeksvraag was duidelijk: de wil is er van 2 kanten.

Hoe krijgen we dan de producten van de boer bij de geïnteresseerde consument?

Hoe kunnen we zorgen dat mensen die uit de korte keten willen eten niet elke week langs vele adressen hoeven te gaan om hun boodschappentas naar wens te vullen?

Om de formule een succes te maken moet het gemakkelijk zijn om dagelijks uit de korte keten te eten, en zelfs te snoepen.

Zoekende naar reeds bestaande oplossingen keek Yvonne ook over de grens. In België bestond al langer de organisatie Boeren &n Buren. Die had al een online-winkel ontwikkeld met een enorm aanbod van producten in de korte keten. Een succesvolle formule? Nooit het wiel proberen uit te vinden als het er al is. Maak het na, zet het onder de wagen en je kunt rijden.

Boeren & buren is een solide organisatie met een transparante structuur. Ze hanteren duidelijke afspraken over de prijzen, de hygiëne, de levering etc. Continuiteit moet gewaarborgd kunnen worden.

Daarom werd contact gezocht met het hoofdkantoor in Leuven. Onze zuiderburen bleken bereid te helpen met het opzetten van een poot in Maastricht.
De eerste vervolgstap was het zekerstellen van voldoende deelnemende boeren. Vervolgens moets bewezen worden dat aan alle strenge eisen vanuit de organisatie kon worden voldaan.

Samenwerking met gelijkgestemden leidde tot iets moois. Sommige boeren zijn zelfs aan meer dan een buurderij verbonden. Er bestaan buurderijen waar een restaurant verbonden is of een soort veiling.

Het is intussen duidelijk; drie jaar geleden is het gelukt: De (h)eerlijkste producten uit je eigen regio, vers, zo ecologisch mogelijk en uit het seizoen. Groente & fruit, zuivel, brood, vlees, dranken en nog veel meer van ambachtelijke producenten en kleinschalige boeren.

In Maastricht vindt u een overzichtelijke Buurderij met twee afhaallocaties. Maak je keuze online, betaal meteen van huis uit en haal je bestelling af tijdens de vaste avond.
Sinds dit jaar bestaat zelfs de mogelijkheid om de bestelling in het Heuvelland af te halen, namelijk in Cadier en Keer!

De buurderij streeft naar een zo divers mogelijk aanbod. Het zoeken naar nieuwe ambachtelijke producenten en boeren houdt nooit op.

Probeer het eens. Er is geen sprake van een minimum bestelbedrag of een abonnement.

Laat je verrassen op de prachtige website boerenenburen.nl afdeling Maastricht. Het is zelfs mogelijk om bij de collega’ s in België te kijken mocht u het enorme assortiment toch nog willen uitbreiden.

Verder te vinden op Facebook Buurderij Maastricht

via de mail maastrichtbuurderij@gmail.com of per telefoon 043-4072864
Verras uzelf, trakteer uzelf, probeer het eens!