Categorie: Producenten

Op een prachtig plekje van ons heuvelland ongeveer op de grens met Belgie bezoeken we een inspirerend voorbeeld voor het natuurinclusief ondernemen. Op Hei 15 heeft Stefan Lemlijn samen met zijn vrouw Julie het boerenbedrijf van zijn ouders op een geheel nieuwe manier voortgezet. Voortschrijdend inzicht overtuigde hen ervan dat de bedreigde natuur een geheel andere aanpak vereist. De trend van steeds groter en groter put de bodem uit. Net als de jonge collega’s van ´t Sierveld in Mechelen heeft Stefan zich verdiept in alle methoden om het bodemleven de basis van gezonde planten weer op orde te krijgen. Hij kwam uit bij de regeneratieve landbouw. Deze manier van agrarisch ondernemen is geen belasting voor de natuur. In tegendeel: het versterkt juist de biodiversiteit. Ook de passie van de boer, werken in en met natuur, in de open lucht, met florazowelals fauna krijgt zo weer glans. Op de grote moderne megabedrijven is in toenemende mate alles computergestuurd.

De basis van alles, trouwe volgers van ons weten dat,is altijd weer het bodemleven. Als dat in balans is is het terrein weerbaar in tijden van droogte, hitte en overvloedige regenval. Als de boer zorgt voor het bodemleven schiet de natuur ook de boer te hulp.
Uit boerderij de Heihof van Stefans ouders werd Hei 15 werd geboren. Een schone lei en zonder schulden! Stefan en Julie streven naar een gezond leefklimaat waar ze met goede voeding van eigen bodem de lokale markt én hun gasten kunnen voorzien. 20 Hectare melkveebedrijf werd in stappen vervangen door een nieuwe vorm van gemengd boerenbedrijf; een natuurboerderij met plukbos, agroforestry strokenteelt en een grote moestuin.
Op weg naar agroforestry werd in 2019 begonnen met het planten van honderden bomen en struiken van veel verschillende soorten geplant. Agroforestry is een teeltmethode waarmee u bomen en struiken combineert met akkerbouw, veeteelt en/of groenteteelt op hetzelfde perceel.

In het kader van dagelijks voedsel is de opbrengst uit het voedselbos een welkome bijvangst voor het dagelijkse voedsel werdbegonnen met gewassen in strokenteelt. Strokenteelt maakt gewassen aanzienlijk minder kwetsbaar voor plagen. Gewasbeschermingsmiddelen die ook veel nadelige gevolgen hebben op bodemleven en onze gezondheid zijn dan niet nodig.
In 2024 waren ze zover dat er oogstabonnementen konden worden aangeboden voor de moestuinproducten. Een deel van de producten mag persoonlijk door abonnementhouders worden geoogst. Mensen vinden dat leuk en leerzaam en vooralook lekker. Al snel waren alle abonnementen vergeven. Dit jaar is de prachtige moestuin vergroot maar ook de nieuwe abonnementen zijn alweer op. In de moestuin worden ongeveer 60 soorten groenten en kruiden geteeld. We oogsten dus wat het seizoen ons geeft.
Er wordt gewerkt volgen de CSA (Community Supported Agriculture) methode. Het oogstabonnement (van mei t/m november) is een lange-termijn-relatie aan met leden op basis van wederzijds vertrouwen. Behalve de oogst deel je ook de risico’s met elkaar. De de klanten zien het groeiproces, en worden zich bewust van het werk wat er voor nodig is. Ze leren ook de benodigde kringloop van gezonde landbouw begrijpen. De aanwezige koeien en varkens,kippen en schapen lopen hier niet voor niets. Dezed dieren zijn essentieel voor de bewerking en bemesting van de grond.

Gemengd bedrijf anno 2025 is meer dan alleen voedselproductie. Er zijn er ook inkomsten uit prachtige gastenverblijven. De professionele kennis van Julie als interieur vormgever komt van pas. Stefan en Julie vinden het beiden leuk om met hun gasten in gesprek te gaan. Ze willen hun kennis van omgeving maar vooral ook hun drijfveren graag overbrengen. Dat kan heel goed op deze plek met het wijdse uitzicht. Het bos op steenworp afstand, het vee de kleurige strokenteelt en de grote moestuin.
Het contact met de klanten maakt het werk heel dankbaar. Mensen ontdekken de smaak en ongekenden mogelijkheden van eten met het seizoen mee. Onbekende groenten worden ontdekt en gewaardeerd. Naast groenten kunnen mensen ook nog genieten van wat oogst van kleinfruit en (eetbare) bloemen. Onze leden en gasten zien de samenhang tussen landschap, seizoenen en teelt. Stefan en Julie genieten van het enthousiasme van de kinderen die meekomen. Zo ontdekt de nieuwe generatie hoe het eten groeit.
Naast de moestuin horen ook voedselbos en agroforestry bij ons 20 hectare eco-systeem De komende jaren zullen we hieruit ook steeds meer voedsel oogsten zoals meerjarige groentesoorten, kleinfruit, steenfruit en noten.

Zakelijke info: een oogstabonnement betekent een wekelijks oogstpakket. De inhoud staat wordt wekelijks aangekondigd. Regelmatig worden inspirerende recepten gepubliceerd op de site.
Er is in het Limburgse heuvelland nog plaats voor meer van deze natuurminnende voedselproducenten. Ondernemen op deze manier past geheel in de cittaslowgedachte en houdt ons dichtbevolkte regio bovendien aantrekkelijk voor toeristen.
Voor meer informatie over Hei 15: www.hei15.nl

Kent u hen nog, de jonge mensen Iris Claessens en Yves Janssen uit Sibbe? Onderzoekers uit Wageningen verwachten dat ( m.b.v. het Groeifonds) er in 2030 ongeveer 1000 regeneratieve boerderijen in Nederland zijn. In deze regio vindt u nu zo’n boerderij.

Het is al weer even geleden dat ik hen interviewde op een mooi plekje in Sibbe. Daar begon het allemaal: Iris, samen met haar geliefde Yves en haar twee broers Kasper en Simon op 3000m² tuin van haar ouders. In Sibbe werd de kiem gelegd voor iets bijzonders: 4 Jonge mensen die stuk voor stuk voor een geheel andere loopbaan hadden gekozen, maar uit liefde voor natuurlijk voedsel en de Limburgse bodem hun hobby uit de hand lieten lopen. Wat begon met een moestuin werd een kleine “no-dig” (=niet spitten) groentetuin met een overschot dat wekelijks verkocht werd en vervolgens belandden ze hier: ‘t Sierveld, een nieuwe regeneratieve boerderij. Adres: Bommerigerweg 12, 6281 BS Mechelen.

Het werken in de buitenlucht maakte hongerig naar kennis: hoe kan het beter, gezonder en vooral natuurvriendelijker? Wat moeten we toch met al dat onkruid?
De ervaringen van anderen die bewezen dat je ook succesvol en beroepsmatig groenten en bloemen kunt telen op een manier die de natuur nauwelijks verstoort of zelfs goed doet.

Ze zonnen op een manier om uit te breiden, de productie voor 40 gezinnen was niet genoeg om een bestaan op te bouwen.
Hoewel 57% van de stoppende boeren geen opvolgers heeft, koop je niet zomaar even een stuk land. De prijzen voor landbouwgrond in Nederland rijzen de pan uit en staan niet in verhouding tot de opbrengst van die grond.

Ze zochten in 2022 contact met KKZ(W) omdat ze naarstig op zoek waren naar aan stukje land dicht bij huis om van hun hobby hun beroep te maken.
Maar wisten wel heel zeker dat ze niet weg wilden van hun prachtige stukje land in Sibbe.
Er leek een kans in Cadier en Keer maar het pakte toch anders uit.

Ze kwamen op het spoor van Lenteland.
We schreven hier al eens over andere modellen zoals herenboerderijen en Locotuinen. Ook Lenteland is een organisatie die een bedrijfsmodel heeft ontwikkeld voor de oplossing van een aantal samenhangende problemen door landbouwgrond weer gemeenschappelijk bezit te maken.

Goed voor de boer, goed voor het land, de bodem en dus voor de natuur èn goed voor de sociale cohesie.
Initiatieven als deze zorgen dat Nederlanders zich weer verbonden voelen met de natuur op de plek waar ze wonen.
Een Lentelandboerderij is een plek waar boer, consument en natuur elkaar ontmoeten. Buurtgenoten halen er groenten en bloemen en helpen naar believen mee, lokale ondernemers gebruiken de oogst en kinderen leren waar ons voedsel vandaan komt.

Iedereen kan deelnemen aan het Lenteland model,
Lenteland richt coöperaties op voor een boerenbedrijf waar jonge boeren op een natuur-inclusieve manier willen boeren. Iedereen kan mede-eigenaar worden. Die coöperatie wordt eigenaar van de grond en de gebouwen en wordt bestuurd door Stichting Lenteland en de boeren die er gaan wonen en werken. De coöperatie geeft certificaten uit aan burgers, op die manier zijn steeds meer mensen mede-eigenaar. De stichting garandeert dat de grond voor altijd regeneratief beheerd wordt.

De animo groeit. Onderzoekers uit Wageningen verwachten dat (m.b.v. het Groeifonds) er in 2030 ongeveer 1000 regeneratieve boerderijen in Nederland zijn.

Ze solliciteerden naar de plaats om een nieuwe aankoop van Lenteland te mogen beheren en wonnen de hoofdprijs!
Terug naar Iris en Yves. Het beheer van 3000 m² is veranderd in het beheer van een volwaardige boerderij in Mechelen van maar liefst 15 ha. Een echte Limburgse boerderij vanwaar je uitkijkt op prachtige stroken met groente en bloemen tegen de idyllische achtergrond van Limburgse heuvels. Begin juli hopen ze net als iedereen met een tuin op droger weer en minder slakken.
Maar de kop is eraf. Wekelijks gaan er bestellingen de deur uit en elke zaterdag komen vaste klanten voor een groentepakket. Veel van de coöperatieleden zijn ook bereid regelmatig een handje te helpen. En ja, ook de broers in Sibbe blijven betrokken. Zij zullen ondermeer overdaad aan oogsten verwerken tot houdbare producten.

Ze hebben geen minuut stil gezeten, tegenslagen zijn om overheen te stappen. Er staat nu een polytunnel en daarbuiten staan ook mooie rijen groenten en bloemen.
De blauwe Borage, korenbloemen, Oost-Indische kers en goudsbloemen creëren een feest voor het oog.
Zonnebloemen…. Die wilden dit jaar niet erg. Maar wel: Spitskool, boterbonen, sla bieten, bosuien, basilicum peterselie, en binnenkort: komkommer, tomaten, aubergines.

Ondertussen worden andere percelen al voorbereid op een nieuwe bestemming.
De eerste opgave is: maak de grond weer gezond. Daarvoor moeten er in elk geval zoveel mogelijk wortels in de grond. (Bovendien voorkomt dat erosie door hevige regen). Het opbrengen van compostthee, compostbedden over karton, en geen stukje bodem onbedekt laten. De looppaden zijn niet van stenen maar van houtsnippers. De grond is nu nog te rijk door alle kunstmatige toevoegingen uit het recente verleden. Het kost een paar jaar om het bodemleven weer helemaal evenwichtig te laten floreren.

De komende jaren zal hier een divers landschap verschijnen, met allerlei eetbare gewassen in onder meer een tuinderij, een boomgaard en agro-forestry systemen en weiden.

Het streven is een zuivere kringloopboerderij. Zonder vee is dat natuurlijk onmogelijk zelf voor vegetariërs. Daarom komen er binnenkort 7 mooie limousinekoeien hun wintervoer wordt nu al gemaaid en honden worden van het gras verjaagd.
Er zijn ook plannen voor kippen… met niet meer 249 kippen kunnen ze aan veel regeldruk ontkomen.
En dan zijn er natuurlijk nog heel veel plannen voor de komende jaren:
De stal ombouwen naar een eigen winkel en de mestkelder ombouwen tot waterbassin.

Ze willen boeren maar ook iets uitdragen. Ze organiseren evenementjes om consumenten en boeren te overtuigen van de mogelijkheden door hun successen te tonen. Ze verbinden zich met de buurt en de omgeving door kennis en ervaringen te delen tijdens workshops en open dagen.

Dit jaar al nodigen ze mensen uit voor

• rondleidingen op de boerderij, met informatie over natuur, landbouw, lenteland, mede-eigenaarschap en meer. Afsluitend met thee/koffie en gebak! De boerderij, natuur, landbouw, lenteland, mede-eigenaarschap en meer.
• Een 4-gangen diner, buiten dineren, tussen de bloemen en de vogels, terwijl je heerlijk kan genieten van de ondergaande zon en uitzicht op het Geuldal!

Als alles gaat zoals voorzien zijn ze op termijn onafhankelijk van enige bank en alleen zeer dankbaar aan Lenteland en de leden van de coöperatie die het bedelen bij een gerenommeerde bank onnodig maakte.

Het is leuk om te horen dat er met andere jonge ondernemingen waaraan wij aandacht besteedden goed contact is. Een nieuwe generatie die wellicht overtuigingskracht genoeg heeft om de wijde omgeving te tonen dat het anders kan en onze hele regio daar wel bij vaart.

Een hartewens op ‘t Sierveld: een wekelijkse regionale markt om samen met collega-producenten (verse) streekproducten aan de man te brengen? Kunnen gemeentebesturen daar niets aan kunnen bijdragen? Zelfs ook voor toeristen zou het immers zeer aantrekkelijk zijn.

Wilt u meer weten over deze Lentelandboerderij neem een kijkje op https://sierveld.nl/

We zijn op bezoek bij de Landwinkel in Herkenrade. Bij sommige lezers is de winkel nog steeds bekend als Boerenbond, maar dat is al lang verleden tijd. De winkel werd in 2003 geopend.
Hoort deze winkel ook op de kaart van KKZW? Jazeker, deze winkel bedient de klanten uit de omgeving en heeft ook regionale producten in het assortiment. Uiteraard kun je hier terecht voor gereedschap, buitenkleding en ijzerwaren die een boer of tuinier vaak gebruikt. Hout en afrastering, hooi veevoer etc.

Maar wat u misschien niet wist: je kunt hier ook heerlijk rundvlees van eigen runderen kopen. Slagerij dus? Ja en nee.

Niet voor niets siert een prachtige foto van een aantal runderen in de buitenlucht de top van hun website. Sinds ruim anderhalf jaar verkopen ze in de winkel niet alleen van alles voor de tuinier en voor de echte boer maar ligt er in de vriezer natuurvlees afkomstig van hun 100% Nederlandse, vrouwelijke Limousin en Blonde d’Aquitaine runderen die grazen in de nationale parken, bossen, polders, uiterwaarden en extensief gehouden graslanden.

Daar zorgen ze voor een verbetering van de biodiversiteit.
Misschien heeft u deze fotogenieke dieren al eens gezien op een van uw wandelingen of fietstochten hier in de omgeving. In de nabijheid van het van hotel van der Valk, het Savelsbos, of het Gerendal.
Biologisch? Nee, ja tòch! Voor het stempel biologisch moet je een aantal certificaten halen die moeite en geld kosten. Hier moet u vertrouwen op de goede herkomst. Het Beter Leven *** keurmerk is meer dan terecht. Wel 200 koeien lopen zo lang als kan in de natuur van het Heuvelland en krijgen in de natte koude wintermaanden een comfortabel plekje in de stal. Eind maart of begin april huppelen ze weer vrolijk het gras op. De koeien leven gemiddeld zo’n jaar of 10.
Omdat de dieren niet allemaal op een veldje bij elkaar staan is er best wat aandacht nodig voor de verzorging. In de zomermaanden moet ook het drinkwater voortdurend worden aangevuld. Elk jaar worden er veel kalfjes geboren die niet gescheiden worden van hun moeder. De stiertjes? Ja die leven korter maar in hun korte leven worden ze met liefde verzorgd tijdens het zogenaamde afmesten.

Vaak hoor je tegenwoordig melkveehouders zeggen dat hun koeien juist graag binnen staan. Ik weet nu waarom: Vroeger stonden er veel meer bomen en hagen in de weiden zegt Geert. Die bomen hebben koeien nodig als schuilplaats tegen een overdaad aan zon. Ook de hagen en bieden en boden bieden meer beschutting dan prikkeldraad!
Omdat de koeien in de winterperiode op stal natuurlijk ook moeten eten, kweken ze op eigen land voederbiet, mais gras/hooi, luzerne en tarwe.

Ik had een afspraak gemaakt om te horen over de nieuwe vestiging die in maart 2023 de deuren opende in Eys.
De oprichter van de winkel laat het gesprek graag over aan zijn zoon en dochter: Geert (25) en Anouk (28). Ze wonen niet in Herkenrade maar slijten daar denk ik meer uren dan thuis in Cartils. Beiden hebben van jongs af aan met groot plezier meegeholpen in de winkel. Ze zouden echt wel ander werk kunnen vinden maar hier ligt hun hart. Anouk studeerde commercieel management en Geert bedrijfskunde. Studies die hun nu van pas komen in het bedrijf.

Ze hebben grootse plannen met hun nieuwe winkel
In onze winkel ligt nu alles bij elkaar zoals Korte keten Zeker Weten dat graag ziet. Veel mensen op de kaart vindt u bij ons terug.
We richten ons in Eys op de gewone consument, de mens die iets komt halen voor alledag. Streekproducten moeten niet elitair zijn, maar bereikbaar en betaalbaar zijn voor iedereen.
We verkopen natuurlijk planten en zaden en alles voor de tuin aan de tuinier en hobbyboer. De klant kan ook bij ons terecht voor diervoeding en vogelvoer. Voor de mens breiden we uit met eieren en kip, forel, varkensvlees van Kuusj. We hebben een contract met Talentino; hun bakkerijproducten liggen straks ook in het schap. Zuivelproducten? Daar wordt nog hard aan gewerkt.
Meel, honing, jam, sap etc. ….waren bij ons al gewoon.

Hoe zien jullie werkweken eruit? Ach zegt Geert. Wij hebben de luxe dat we zelf onze tijd mogen indelen en dat we heel goed weten waar we het voor doen. Variatie in ons drukke werk houdt ons enthousiast.

Als ik zou werken in een van 9 tot 5 baan, slechts 5 dagen in de week…. dan zou ik me echt gaan vervelen.
De winkel in Herkenrade blijft gewoon doordraaien maar u zal deze jonge mensen er niet meer elke dag treffen. Er komen gezichten bij

Wij wensen jullie veel succes met de uitbreiding.

Eyserheide 1
6287NB Eys

Langsteeg 6A
6265NA St. Geertruid
043 408 23 55

info@delandwinkel.nl

De jeugd en de groene toekomst

Een van de doelen die KKZW zich heeft gesteld is: meer biologische groenteteelt in onze eigen regio. Onze opdracht is het stimuleren van productie en consumptie van gezond voedsel uit de eigen regio met daarin zo min mogelijk schakel tussen de teler en de consument.

Waarom? Wel, om tal van redenen.

Het is bijvoorbeeld een verfraaiing van ons landschap en draagt bij aan de biodiversiteit. Bovendien draagt het bij aan de bewustwording van de consument. Hoe meer je meekrijgt van het groeiproces van je voedsel, hoe groter de bereidheid om een reële prijzen te betalen. Ook boeren hebben behoefte aan een evenwichtige balans van inkomsten en arbeid en recht op financiële zekerheid!

60 Jaar geleden bedachten vermaarde landbouweconomen dat schaalvergroting de beste manier was om voedselproductie en beschikbaarheid in de hele wereld te verbeteren. De praktische vertaling was: ruilverkaveling.
De aanjager in ons land, Sicco Mansholt, kwam er snel van terug maar het proces was niet meer te stoppen. De schaalvergroting bleek ook heel veel nadelige effecten te hebben. Zo zijn de grote monoculturen alleen succesvol door inzet van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen. Dat resulteerde in een enorme aanslag op bodemleven en biodiversiteit.
Hier in het Heuvelland zijn bijvoorbeeld hazen en patrijzen zeer zeldzaam geworden. Maar er zijn veel meer soorten verdwenen zowel in flora als fauna.

Veel bomen, ook oude bomen moesten het veld ruimen. Maar juist oude bomen, zelfs dode bomen zitten boordevol nuttige insecten en schimmels, honderden! zie ***1)

Wat nu?

Nieuwe inzichten, nieuwe kansen. Er wordt veel nagedacht over veranderingen en verbeteringen. Vernieuwen worden vaak het makkelijkst in praktijk gebracht door jónge mensen. Zij zitten nog niet gevangen in financiële webben.

Wie de jeugd heeft heeft de toekomst.

In Amsterdam werd 100 jaar geleden al een begin gemaakt met schooltuinen. Ook toen dacht men over bewustwording en verbinding. Anno 2023 heeft nog steeds 85% van de Amsterdamse jongeren minimaal 1 jaar schooltuinervaring.

Ook in onze omgeving zou het heel nuttig zijn. om alle basisscholen van een schooltuin te voorzien. Het is nuttig, gezond, leerzaam en bovendien lekker. De sociale ontwikkeling krijgt een boost door de benodigde samenwerking en het leren omgaan met tegenslag maar ook het samen vieren van de successen van het werk.

In Eckelrade:

Toekomstdromen maar toch… De jongens houden van het buitenleven. Ze zijn zich nu al bewust van de bedreigingen maar ook van veel oplossingen. De jongens spelen veel en graag buiten, het is het eerste wat ze doen als ze uit school komen. In de grote tuin is altijd wat te ontdekken en anders is er wel de zelfgemaakte boomhut. Ze zien vaak wilde dieren. De vriendjes van school vinden het heerlijk om in Bruisterbosch te mogen komen. Daar is ruimte, je kan er rennen en klimmen en beestjes en bloemen vinden. De spelcomputer is er ook maar heeft zware concurrentie aan het buitenleven.

Moestuin

Tijdrovend? Nee, tuinieren hoeft echt niet zoveel tijd te kosten. Zelf vinden ze het bijhouden van hun tuintje in elk geval nauwelijks werk. Ze willen zelfs een beetje uitbreiden.

Op school hielden ze een spreekbeurt met als thema “natuur helpt de boer” en “de boer helpt de natuur”. Ze verbaasden hun klasgenoten en de juf met hun kennis over appels en de stroop.
Als ik vraag of een schooltuin een aanwinst zou zijn op school antwoorden ze met ja.

In Sibbe

bezoek ik ook jonge mensen die een voorbeeld kunnen stellen: Kasper Claessens, zijn zus Iris en Yves Janssen. Zij zijn jong maar reeds volwassen en zelfstandig en dus al een stap verder. Ze wonen op een goddelijk en haast verstopt plekje.

Na het lezen van diverse artikelen en boeken over hoe het loont om het anders aan te pakken besloten een nieuwe weg in te slaan.
Ze legden een groentetuin aan voor eigen gebruik. Ze hadden het geluk dat de ouders een lapje grond beschikbaar konden stellen van iets minder dan 1000 vierkante meter. Al snel bleek dat de opbrengst groter was dan ze zelf konden verwerken.

No Dig

Uiteindelijk wisten ze het zeker: We willen dit groter aanpakken.
Dat was het begin van de zoektocht naar een wat groter stuk land dat liefst toch nog zonder auto bereikbaar is.
Er moet plaats zijn voor de opslag van gereedschap maar grote landbouwvoertuigen zullen ze niet gebruiken. Dat scheelt ook weer een hoop benodigd investeringsgeld.
Op termijn zou er ook ruimte kunnen komen voor samenwerking met veehoudende boeren die biologische mest kunnen leveren. Op die manier kun je samen kringlooplandbouw bedrijven.

Bang voor concurrentie? Nee, zeer zeker niet: er is plaats voor en behoefte aan veel meer van dit soort initiatieven. We hoeven geen miljonair te worden maar willen met veel plezier werken en leven. Dat is nu geluk.

Heeft u zelf ideeën om de gemeente groener te krijgen? Laat het ons gerust weten.
mail naar korteketenzekerweten@gmail.com of zoek contact via onze website.

Op pad in onze korte keten komen we soms ook terecht bij een kleine tussenschakel. We berichtten al eens van de groentewinkel van Mertz waar groenten van eigen kweek verkocht worden alsook van collega’s uit de nabije omgeving. Deze slagerij haalt het vlees net over de grens op een bedrijf waar het dierenwelzijn belangrijk is en zonder gezeul opgroeien van opvok tot aan de slacht.
Zo’n samenwerking is onontbeerlijk als we een volledige voedselpakket willen samenstellen.
Vandaag daarom een slagerij in de schijnwerper. Toevallig ook in Sint Geertruid. Het is een bijzondere winkel, namelijk de enige die het dorpscentrum nog rijk is. De klanten komen uit een straal van 20 kilometer dus moeten de producten wel bijzonder goed zijn.

Over de drempel valt meteen in het oog dat het aanbod veelzijdig is. Echt veel scharrelvlees, waarvan de herkomst ook te vinden is. Veel ambachtelijke producten zoals bloedworst, heerlijke boudin blanc (nieuw!!!) paté’s, stoofpotten, en soepen. Maar ook verschillende verse salades, borrelworst, sauzijzen en dies meer. Bovendien zijn de restjes verwerkt tot een gezonde diervoeding in de vorm van een worst. Duidelijk: hier wordt niets verspild, de hele slacht wordt verwaard.

Zelfs de vegetariër kan er iets vinden: er is een mooi aanbod van streekkazen, wijnen uit de streek en appelstroop.
We hebben niet alla producten genoemd maar het is duidelijk maar de bedoeling van Maurice een eetwinkel te zijn is wel gelukt.

Maurice Rutten, zo heet de jonge eigenaar die al die zaken zelf bedenkt en maakt. (met zijn personeel natuurlijk). Toen hij klein was verwachtte iedereen dat hij dierenarts zou worden. Zijn dierenliefde is gebleven maar het pad liep toch anders. Langzaam begon hij te denken aan een toekomst als kok.

Echter, toen hij op de middelbare school een stageplek vond bij Jan Pinckaers had hij het daar van meet af aan naar zijn zin. De slager liet hem in alles meedraaien en daarvan en begon hem te polsen voor een slagersvakschool. ” een slager moet hard werken maar niet op zondag of in de avonduren”
Dat zou betekenen dat er ook ruimte blijft voor gezelligheid met vrienden.
De goede sfeer en de goede raad en het feit dat hij meteen kon verdienen na school in deze zelfde zaak zorgde voor een overtuigde keus.

Hard werken, dat wel: om 5 uur in de ochtend gaat de wekker en om 7 uur laat hij de winkel achter zich. Met een lach, Maurice houdt echt van zijn werk en zoekt er de uitdagingen.
6 Jaar werkte hij samen met Jan en daarna ging hij alleen verder, met behoud van de bekende naam.

De liefde voor het koken is gebleven en met veel creativiteit komen er bijzondere en bijzonder lekkere producten in de vitrines.

En de klanten, vinden ze het scharrelvlees niet te duur? Wel, de meeste klanten kiezen toch bewust voor scharrelvlees, en zo veel duurder is het niet. Veel vleeswaren zijn zelfs goedkoper dan de vergelijkbare vleeswaren in de supermarkten (En lekkerder!)
Maar een klein segment houdt de winkel nog aan voor de mensen die daar toch nog niet aan willen.

Kortom, een winkel in die het dorp levend houdt en past in een tijd van bewustzijn omtrent klimaat en natuur

Slagerij Jan Pinckaers
Dorpstraat 5
6265 AK  Sint Geertruid
043-4081245
info@slagerijjanpinckaers.nl
https://slagerijjanpinckaers.nl/

Sjevraoje, kaas voor de lekkerbek

en wie is dat niet?

Je hebt kaas, en je hebt bijzondere kaas Dit keer schrijven we over Sjevraoje, geitenkaas. Het zal daarom zijn dat ik dacht dat de naam was afgeleid van het Franse woord voor geit: chèvre. Mis dus! Sjevraoje is Mestreechs voor kippenvel, een verbastering van het Franse “chaud froide” ofwel warm en koud, huiveringwekkend. In dit geval kaas die we warm aanbevelen, een mooi initiatief dat ons niet koud laat.

Bij de receptie van het museum Ursulinenconvent word ik opgehaald door Fred Stassen. Hij neemt me mee naar de kelder. In deze koele ruimte gebeurt het allemaal. In de hygiënische ruimte liggen de prachtige ronde kaasjes van verschillende types.

In oktober zit Fred al bijna 5 jaar op deze bijzondere locatie en het 1ste lustrum zal gevierd worden.

Na de middelbare school volgde hij een geheel ander pad. Na MTS bouwkunde en vervolgens grafische school belandde hij tussen de wandtegels in het lab van Mosa. Vele jaren heeft hij daar met plezier met plezier en waardering gewerkt. Langzaam raakte hij toch ook wel een beetje uitgekeken op het werk dat vooral bestond uit cijfers en leidinggeven.

Het kaasmaken had al jaren zijn interesse maar was nog niet meer dan en hobby. De kaasjes ontstonden op het aanrecht van zijn keuken en vonden hun weg naar vrienden en familie. In 2016 voelde hij dat het tijd was om een nieuwe weg in te slaan. Hij maakte een switch naar iets waar echt een fysiek resultaat uit zijn handen kwam, een creatief product: biologische kaas.

Fred volgde een officiële opleiding ambachtelijk kaas maken. Een van de eerste succesvolle verkooppunten was de tweewekelijkse zondagse markt bij landgoed Heerderberg in Cadier en Keer.

Tijdens een presentatie hoorde hij hoe de chef kok Hans Snijders van restaurant Neercanne zich verbaasde over het gebrek aan Limburgse kazen. “Hoe komt dat toch?”

Fred wist het antwoord: “Als je kaas wil maken heb je melk nodig. Jij kunt als kok geen kazen vinden, ik kan als kaasmaker moeilijk aan biologische melk komen.”

Dat is ooit anders geweest, voor de ruilverkaveling liepen er veel meer koeien in deze regio.

Toen Fred de theorie beheerste liep hij stage bij de melkveehouderij in Lunteren geleid door Jan Dirk van de Voort en zijn vrouw Irene. Jan Dirk was toen net onderscheiden als agrariër van het jaar.

Hij schuwde de kritiek niet en deed mee aan de kaaskeuring voor producenten in Zuid Nederland voor boerenkaas. Ook de bekende kaasboer uit Reijmerstok was daar aanwezig.

De kaaskeuring vond plaats in Berkel-Enschot bij de paters op het klooster. Die Paters combineerden een sociale werkplaats met geitenhouderij en kaasmakerij. De kelders van het oude klooster waren daar heel geschikt voor.

En zo kwam de vraag op: Hebben we in Zuid-Limburg ook niet zo’n gebouw? Met name veel grote kloosters hebben hun functie verloren en snakken naar een nieuwe bestemming. In Eijsden staat het oude Ursulinenklooster. Dit prachtige pand herbergt nu als museum Ursulinenconvent een aantal werkelijk bijzondere historische collecties, er worden lezingen gehouden en concerten gegeven in de kapel en je vind er een unieke cadeauwinkel.

Toeval bestaat: het was 2016. In het monumentale gebouw waar de nonnen ooit de dienst uitmaakten was een groepje bierliefhebbers juist van start gegaan met het brouwen van een eigen bier in, nu een veelzijdig museum, in Eijsden.

Fulltime kaasmaken betekende aanvankelijk veel gesjouw van spullen van markt naar markt en dat deed Fred besluiten te zoeken naar een vaste locatie waar hij aan een grotere productie en daarmee ook een grotere afzet zou kunnen werken.

Vaarwel dus aan de kelder van zijn schoonmoeder waar hij wekelijks terecht kon met 35 kazen.

Om je afzet te vergroten moet je de markt onderzoeken en zo kwam Fred tot de slotsom dat geitenkaas een gat in de markt is. Zijn familie was verbaasd: “ je vind geitenkaas toch niet lekker?”

“Het gaat niet om wat ìk lekker vind maar om wat de klànt lekker vindt. Bovendien ontdekte hij dat belegen geitenkaas wel degelijk bij hem in de smaak viel.

Voor de wekelijkse hoeveelheid van1000 liter melk gaat hij nu 2x per week naar een biologische melkveehouder met geiten in Arensgenhout en 1x per week naar een melkveehouder met het ras Simmental een boerderij net over de grens in België.

Kaas maken betekent dat je de helft van je tijd bezig bent met poetsen. Dat klinkt saai misschien maar de beste invallen komen juist tijdens het poetsen. Zo ontstonden de mooie en lekkere creaties.

Wat voorbeelden:

De bekende kok Hans van de Wolde vroeg om een kaas met een natuurkorst met een bijzondere. Een (natuurkorst is een eetbare korst) Stroopstoker van de Wal vroeg om een korst van appel en peer. Gedeelde Weelde had belangstelling voor daslookkaas. Net als de kaas met citroenverbena resulteert dat in een kaasje dat snel op moet als gevolg van de sappige blaadjes. Wijnboer Sint Martinus wenste een natuurkorst waarin zijn Johannieterdruif wijn verwerkt is. En dit najaar tovert Fred een samenwerkingskaas op tafel:

de bierbrouwers hebben het restproduct bierborstel en de kaasmaker zelf heeft het restproduct “wei”.

Geheel passend in de tijd worden deze restproducten uitgewisseld en ontstaan twee bijzondere nieuwe producten: een bijzondere kaas en een bijzonder bier.

Duur? Nee, eerlijk geprijsd en vooral ook wel buitengewoon lekker.

Pas op het moment dat je iets proeft, dat veel beter smaakt, een andere structuur heeft en iets opgraaft, diep uit je herinnering; dan begrijp je dat het beter en gezonder kan. Dan komt ook het besef, dat je eigenlijk al lang geen goed en eerlijk eten meer hebt gehad.

Contact met de klanten was leuk maar de tijd van zelf kaas rondbrengen is toch gelukkig voorbij. Er zijn nu logistieke partners zodat er meer tijd overblijft voor het ambacht van de kaasmaker. Er is een samenwerking van start gegaan met een aantal vaste verkooppunten. Dat brengt rust en zekerheid in de afzet. Op de site is ook de mogelijkheid om online te bestellen. Af en toe geeft de kaasmaker ook rondleidingen voor kleine gezelschappen waarbij uiteraard het proeven niet achterwege blijft.

Het is eenvoudig gezellig in de kelder, door een ruit lonken de mooie kaasjes en de nabijheid van het Breusterbier is zichtbaar.

Voor ik naar huis ga smikkel ik nog een heerlijk broodje kaas op.

Als u meer wil weten en vooral ook wil proeven neem dan een kijkje op de website www.sjevraoje.com en houdt de datum van 9 oktober in de gaten! De oktobermaand staat er een hoop op het programma in onze cittaslow-gemeente en 9 oktober wordt een bijzondere dag op de kalender op deze locatie.

Locatie: Breusterstraat 27, 6245EH Eijsden

Sjevraoje Bio Geitenkaas
Telefoon: +31 6 51 63 40 39
E-mail: sjevraoje62@gmail.com
https://www.sjevraoje.com

Breusterstraat 27, 6245EH Eijsden

Vers Voordeel Vaessen

Een bijzondere groenteboer of nee, een groentewinkel, een knooppunt van vele mooie boerenbedrijven in onze regio.

Eigenaar Fer Vaessen is wel een boerenzoon maar zijn ouders hadden zoals zo velen wensten hem een “betere” toekomst. Zelf had hij zeker wel boer willen worden maar thuis drong men er op aan dat hij eerste een echt vak zou leren. Zo werd hij eerst meubelmaker in Maastricht en werkte hij later als chauffeur. Uiteindelijk – het bloed kruipt waar het niet gaan kan – keerde hij toch weer terug op het nest: Bemelen. Niet precies als boer maar wel nauw verbonden met het boerenleven en: eigen baas!

Hij creëerde zijn eigen werkomgeving die is uitgegroeid tot een bijzondere en heel mooie winkel. Fer staat er niet alleen voor. De zaak zou al lang niet meer draaien zonder dochter Nicki en er zijn vele winkelmedewerkers, allemaal goed gemotiveerd en hoog gewaardeerd.

Een winkel op een plaats waar je die niet 1… 2… 3 zou verwachten; Bemelen, een dorpje met niet veel meer dan 300 inwoners.

“Eigen baas? Wel, ik luister goed naar mijn klanten. Feitelijk is elke klant is mijn baas” schertst Fer. Elke teler in de nabije omtrek die iets te bieden kan contact opnemen met Nicki of Fer. Zij beoordelen dan of het aanbod past bij de vraag van de klanten. Geen gemakkelijke zaak als het gaat om dagverse groenten.

Leveranciers moeten transparant zijn over hun werkwijze, zodat klanten een eerlijk antwoord kunnen krijgen over op eventuele vragen.

We houden rekening met de seizoenen en proberen onze klanten hier ook bewust van te maken.

Helaas kan de winkel niet draaien op alleen producten die de boeren in Heuvellandregio op de markt brengen. Het hele team de dag begint om half 7 met snijden van groente en fruit voor klant en ook bestellingen uit de horeca en het inruimen van de schappen. De dag eindigt met inkopen voor de volgende dag bij de groothandel.

Fer, die de AOW leeftijd al bereikte, weet nog hoe het dorp er in zijn jeugd uitzag. Er waren heel vroeger 7 cafés. Sommige cafés waren alleen op bijzondere dagen open maar ze waren er wel. Er waren een stuk of 6 boerderijen met huisverkoop van seizoensproducten, zoals aardbeien, kersen, pruimen, aardappelen, appels en peren. Wat is er over? Zijn winkel en het bedrijf van de Bemelerhof waar veel mensen uit het Heuvelland hun fruit laten persen.

Fer heeft veel van de wereld gezien, verre reizen gemaakt Met name Brazilië heeft zijn hart gewonnen. Hij reisde voor zijn plezier maar uiteraard gaf hij ook dan zijn ogen goed de kost , zodat hij vaak thuis kwam met nieuwe ideeën om in Bemelen toe te passen. Hoewel hij er nu meer tijd voor heeft staat de reislust op een heel laag pitje, het Heuvelland ligt hem na aan het hart. Er is hier genoeg om van te genieten. Hij hecht aan de hagen en graften…. En al die kleine landschapselementen die een daadkrachtige bescherming verdienen.

In de groentewinkel ruikt het heerlijk naar verse groente en fruit. De salades en dressings en ook soepen die hier gemaakt worden laten zich kennen. Aan de bereiding van soepen en salades komen geen extra smaakstoffen conserveringsmiddelen te pas, Vers is dus echt vers!

Ik kijk mijn ogen uit er is veel meer te vinden dan verwacht.

Ze gaan hier met de tijd mee er worden altijd weer nieuwe producten toegevoegd aan het assortiment. Mijn oog valt op een pakketje met gewassen en gesneden blokjes van wortels en knolletjes in vele kleuren dat waarlijk niet zou misstaan als cadeautje aan goede vrienden. Niet zo verwonderlijk dus dat je hier prachtige cadeaumanden kunt laten samenstellen om iemand een “smaakavontuur” te schenken.

Vaste klanten kunnen aan het aanbod zien in welk seizoen we leven. Hopelijk ziet de klant het belang van de gezonde seizoensgebonden keuze voor telers uit de buurt. De keuze is ruim en verrassend. Hier zijn die smaken en groenten van weleer niet vergeten.

Naast groente en fruit kan men her ook terecht voor vers brood en talloze lekkernijen om zelf te eten te smullen of zelf te maken geleverd door bakkers en molenaars uit de regio. Voor vaste klanten maar ook voor wandelende en fietsende passanten ook zelfs vlaaitjes.

Kaas en melkproducten in glazen flessen van “de Vrolijke Koe”. Deze melk komt ook van een boerderij waar de koeien echt een goed leven hebben. De lege flessen kunnen mensen weer inleveren en worden herbestemd, je vindt die op een andere manier weer vrolijk terug in de schappen. Slim! En duurzaam! Er wordt op vele manieren aan duurzaamheid gedacht. Plastic verpakkingen worden zo mogelijk gemeden. De saladebakjes zijn gemaakt van 100% recyclebaar plastic.

In de diepvries is bovendien verantwoord rund, lam en varkens-vlees en soepkip uit de regio te vinden.

Kijkend naar de herkomst van de producten komen zijn er namen die KKZW al bekend klinken: Mergellandei, ‘t Gasthoes, Ijsbaas.

Naast buitenlandse wijnen staan Limburgse wijnen staan te pronken op een rijtje! Limburgse bieren aantrekkelijke etiketten eveneens.

De Mergelland eierlikeur is het resultaat van een zondagse hobby van Fer en zijn vrouw. Als dat geen korte keten is! Natuurlijk is er een keur aan vruchtensappen en te vinden en ook bessenwijn.

Niet alles komt van dichtbij: op zoek naar kruiden, specerijen, huisgemarineerde olijven, azijn of olie? Ook deze producten zijn hier voorhanden.

Er komen klanten van heinde en verre, niet alleen de Limburgers uit de wijde omgeving maar ook verrassend veel vakantiegangers zelfs uit het buitenland weten de winkel in Bemelen te vinden.

Bij de winkel is ruime parkeergelegenheid en de sportieve of de mooiweerfietser kan voor de ingang even rustig bijkomen in het zonnetje of in ieder geval droog!

Te vinden op Facebook en in Bemelen:

Vers Voordeel Vaessen
Oude Akerstraat 4A
6268 ND  Bemelen
+31 43 407 8181

Logisch, biologisch

Diep in zijn hart heeft waarschijnlijk iedereen wel een voorkeur voor eten waaraan geen giftige stoffen te pas zijn gekomen. Maar net als Sneeuwwitje laten we ons makkelijk door het uiterlijk van voedsel appel) laten verleiden, terwijl het toch om de inhoud gaat, de bouwstoffen voor het onderhoud van ons lichaam.

We hebben in Nederland de mond vol van klimaatdoelen maar ondertussen is slechts 4% van onze landbouwgrond in gebruik voor biologische teelt. Daarvan is dan ook nog eens het grootste deel niet meer dan grasland.

Het is dus de hoogste tijd dat de consument een deel van haar verantwoordelijkheid neemt in deze; we moeten meer vragen om biologische producten. Als de producent van afzet verzekerd is komt de omslag sneller tot stand.

In Margraten zien we daar een mooi voorbeeld van. Frank Radder van het bedrijf Puur Aroma vertelde ons hoe hij samen met zijn vrouw Monique aanvankelijk met tegenzin begon aan de teelt van biologisch geteelde kruiden.
Biologisch had altijd al wel zijn voorkeur maar tot 2009 hield hij zich bezig met sierplanten voor tuincentra.

Hij vindt de toelating van zogenaamde gewasbeschermingsmiddelen in de teelt van voedsel een van de grootste fouten uit de vorige eeuw. In Puur Aroma vind je die dan ook niet, net zo min als kunstmest. Tunnels zorgen voor de bescherming en warmte die de teelt nodig heeft.
Frank is herborist, hij is dus een kruidendeskundige en zou zich wel redden zonder levensmiddelenwinkels.

Hij weet wat de weilanden en bossen in Zuid-Limburg aan eetbare kruiden en vruchten te bieden hebben. En naast zijn huis ligt ook een ‘eetbare’ tuin, waar uit veel op het bord komt.

De aandacht en waardering voor biologisch groeit langzaam. Het waren buitengewone koks die met de vraag naar kruiden kwamen. Koks van naam zoeken naar buitengewone smaken en ook naar kleur. Als die smaken dan ook nog eens goed zijn voor de gezondheid……

De bakjes met powersalade werden een groot succes. Een blik op het aanbod zal dan ook iedereen vrolijk stemmen.

Frank liet de sierteelt voor wat het was. Prettige bijkomstigheid was dat de kruidenteelt het hele jaar door mogelijk is. Nu staat er een bedrijf met wel 80 verschillende soorten kruiden, kruiden waarvan vaak ook de bloempjes eetbaar zijn. Kleur doet eten!

Alle kruiden hebben hun eigen spectrum aan vitaminen, mineralen en fytonutrienten.

Je kunt met kruiden niet alle gezondheidsproblemen oplossen maar Frank gelooft zeker dat je de negatieve impact van een aantal welvaartsziekten ermee kunt dempen. Vast staat dat de salades smaakvol zijn.

Niet iedereen heeft de tijd om te doen aan wildplukken of voor de aanleg van een voedselbos maar een bakje gesneden wildpluk “levende davitamon 10” in prachtige kleuren is zo voor iedereen weggelegd.
De basis voor de powersalades bestaat altijd uit een 5-tal saladeachtige groene kruiden waar peterselie toch de allerbelangrijkste is.

De uitdaging van dit moment? Een verpakking met nog minder plastic.
Voor de consument die van die gezonde plantjes wil kopen is het bedrijf alleen op zaterdag geopend. Neem vooral een kijkje op de interessante website: puur-aroma.com
Adres Puur Aroma
Pasveld 4, 6269 NJ, Margraten ook te vinden op Facebook

Puur Aroma
Pasveld 4
6269 NJ  Margraten
06-21213654 
06-29001070
info@puur-aroma.com

Zuivelboerderij Mergelland: heerlijkheden van de melkkoe uit het Mergelland

Het is een druilerige grijze dag in november als ik in Reijmerstok het boerderijwinkeltje van de Zuivelboerderij Mergelland van de familie Huynen binnenstap. Over de drempel is het gezellig en uitnodigend. Een echt zuivelwinkeltje zoals ik het uit mijn jeugd ken; het glimt van properheid.

Achter het glas van de toonbank heel wat soorten harde kaas, verderop de flessen met de rijke verscheidenheid aan zuivel. In de winkel een vriezer met heerlijke soorten ambachtelijk bereid ijs en dan kun je hier ook nog terecht voor lokale producten van elders in het Heuvelland, jam, advocaat, vruchtensap, noten, aardappelen of zelfs een leuk cadeaupakket.

Ik spreek met Marc, lid van de jongste generatie op de Zuivelboerderij. De Zuivelboerderij is een bedrijf waar iedere generatie weer een aanpassing doet om het aangename van het boerenleven te verenigen met iets nuttigs.
Marcs’ opa was hier al boer maar toen was het nog een gemengd bedrijf zoals de meeste boerderijen in deze omgeving. In 1994 werd begonnen met het zelfzuivelen. Later namen zijn twee zoons het bedrijf over. 

Als je zeker wilde zijn van voldoende inkomen om twee gezinnen te voeden dan moest het anders. Ze kozen niet voor een groei in de veestapel maar bedachten een formule om, toen met 90 koeien, een goedbelegde boterham te kunnen verdienen. De ene broer had een passie voor de verzorging van het melkvee, de ander ging iets doen met de melk: kaas maken.

Op een ouder filmpje van L1 zien we hoe de broers Han en Fons voortreffelijk samenwerken en de melk van de maandag en de vrijdag gebruiken voor 13 grote ronde kazen per keer.

Dat is goed gelukt, het bleef niet bij kaas zoals u al las.
De kaas is van opperbeste kwaliteit en ik heb al gezien dat dat ook bekroond werd. Harde, Goudse kaas uit Zuid-Limburg die soms de kaasmakers in Noord- en Zuid-Holland in de schaduw stelde. Rauwmelkse kaas van louter natuurlijke  grondstoffen, daarom mag het ook boerenkaas heten.
Ik wist het niet, maar boerenkaas is niet hetzelfde als “kaas van de boerderij”.  Dat heeft dus te maken met zowel de bereidingswijze als met de vorm.
Al eens bedacht hoeveel melk er nodig is voor één kilo kaas? Tien liter! Tien liter ongepasteuriseerde melk die niet ouder mag zijn dan twee dagen.
De koeien grazen in de zomer op de hellingweiden in ons prachtige Mergelland. De heerlijke smaak van onze producten is mede te danken aan onze grondsoort de löss. 

Die melk komt hier van koeien die in het goede seizoen lekker buiten mogen lopen en daarmee de omgeving ook een mooi aanzien geven.
Door het eten van vers gras wordt de melk romiger, smaakvoller. Dat levert dus ook smeuïgere boter op en van die heerlijke zachte graskaas in het voorjaar en kaas van jong tot oud te koop plus nog tal van kruidenkazen. Verder vind je in de winkel ook bijzondere lekkere karnemelk, diverse soorten vla, naturel yoghurt en met diverse vruchtensmaken en rijstepap. 

Marc heeft zelf ook oog voor de omgeving; “We zitten hier elke dag al op vakantie.” en heel ver weg vakantie vieren heeft hij ook niet zo nodig. 

Was hij van jongs af aan van plan om later opvolger te worden op de boerderij? “Ja en nee.” Hij was er van overtuigd dat hij alleen de veehouderij leuk vond. Maar eenmaal op de HAS en wat jaartjes ouder ontdekte hij dat juist de afwisseling veel toevoegde aan het werkplezier. Zien wat er gemaakt wordt van de melk, het contact met en de waardering van klanten in de winkel bleek het werk aantrekkelijker te maken.
De hele familie houdt van de boerderij, nog steeds. Ieder helpt op z’n tijd een handje. Ook dat maakt het leven hier zo aantrekkelijk.
Zodoende leerde hij dus ook het vak van kaasmaker, of zelfs zelfzuivelaar zoals op zijn Linkedinprofiel staat.
Het bedrijf van 50 ha telt nu 115 volwassen koeien en daarnaast worden er natuurlijk kalfjes geboren. “Groeien hoeft niet. We zitten hier in een prima verhouding land en beesten.’’

Ik mis maar één ding in het aanbod: melk! “Ja, dat is gek, dat loopt niet zo. Daarom vullen we flessen alleen op bestelling af met melk.”
De producten van de Zuivelboerderij zijn ook buiten Reijmerstok te koop in bijna 30 kleine winkels verspreid over heel Limburg, onder andere in Sittard, Heerlen, Geleen, Vaals, Sint-Geertruid, Gronsveld.  

Thuis proef ik samen met de andere kaaskop in huis de kaas. Ongelogen, wat een overheerlijke kaas, vol smaak en niet te zout! En ook niet duur! En dan die karnemelk, lekkerder vind je die nergens.
Dit is nu echt zo’n voorbeeld van de korte keten die producten smaakvoller levert, en een prijs draagt waar zowel consument als producent blij van worden. 

Zuivelboerderij Mergelland
Reijmerstokkerdorpsstraat 60
6274 NM Reijmerstok
Telefoon: 043 457 2555

Openingstijden:
Zaterdag: 10:00 – 15:00
Dinsdag:  14:00 - 18:00

Noorbeek, de Oogstschuur

Het is december, afgezien van wat hardnekkige sierappeltjes vind je geen kleur meer in de fruitplantages. Ik fiets richting Noorbeek en stap af bij de grote boerderij  met de naam “de Oogstschuur” Het staat er duidelijk: Fruit te koop! 

Ik ben bij het fruitbedrijf van de familie Notermans. Al meer dan 60 jaar groeien hier peren, appels en aardbeien. Tussen de bomen staan verschillende bijenkasten ; goed voor de bij, voor bestuiving en voor honing. Kende u dit gezegde: “Elke dag een lepel honing houdt den dokter uit de woning”?

Naast de verkoop van van appels, peren en aardbeien  blauwe bessen is er in het seizoen een keur van kleinfruit: kersen, frambozen, kersen, blauwe bessen, bramen, noten, stroop en honing uit eigen boomgaard, jams en ongezoete vruchtensappen van eigen makelij. Bovendien kun je terecht voor zuivel uit Reijmerstok en groenten uit de streek. Desgewenst koopt u hier ook een verspakket met delicatessen in cadeauverpakking.

Ik spreek met Wim Notermans, een bijzondere fruitteler. Wim is zoon van Jan Notermans.

In 1957 begon Jan Notermans dit bedrijf met zijn vrouw Marieke met aardbeien en het eerste laagstamfruit dat in het Zuiden werd geplant. Na de fruitschool in het land van Herve verhuurde hij zich daar in de wintermaanden als snoeier. Zo leerde hij de fijne kneepjes van het vak.

muziek

Als ik zijn schuur binnenstap zie ik meteen zijn andere passie: Muziek. We zitten met een tas koffie tussen de oude sorteermachine, de fruitkisten met appels, muziekstandaard waarop dikke mappen met songteksten en geluidsapparatuur. Wim is muzikaal geschoold als slagwerker en staat bekend als de zingende fruitteler.  Maar hij is dus ook een fruittelende zanger.

Het leuke is dat hij zijn liefde voor muziek, voor zingen ook weet te gebruiken voor de promotie van zijn fruit. Wim is een gezellige prater en vertelt graag over het fruit. In samenwerking met Met financiële steun van landelijke initiatieven als ’Jongeren op gezond Gewicht’ en ’Jong leren eten’ bezoekt hij regelmatig scholen om het fruit te promoten. Hij verpakt een deel van de boodschap in zijn speciaal gecomponeerde ‘Appellied’ (te vinden op youtube) Dit lied kwam tot stand  in samenwerking met Tonnie Kleijnen. Zij is de voedingsdeskundige die met hem samen op schoolbezoek gaat. Daarmee krijgen ze de leerlingen aan het zingen en dansen. Een aardbeienmusical is zelfs in de maak. Wat een goed idee, muziek versterkt het geheugen. Vaak krijgen de leerlingen een rondleiding op het bedrijf. Wim doet zijn best om daar ook de collega-fruittelers bij te betrekken .. 

“Het is zo mooi als de kinderen ook de kans hebben een fruitbedrijf te bezoeken. Vooral voor stadskinderen is zoiets best bijzonder.”

naar de consument

Wim heeft zet zich met tomeloze energie in te zetten voor vernieuwingen en verbeteringen in bedrijfsvoering. Hij zoekt steeds naar mogelijkheden om plaagbestrijding op natuurlijke manier aan te pakken, vermijdt de superzware trekkers die de bodem dichtrijden.

Daarnaast grijpt hij elke kans om zijn fruit vol trots kunnen tonen. Hij spreekt met politici, komt op lokale en landelijke tv. In januari 2022 in gesprek met chefkok Alain Caron in het programma van 

kro-ncrv “Binnenstebuiten” Hij is te vinden op Facebook en houdt een goede website bij .

Wim onderneemt al het mogelijke om te zorgen dat zijn appels ook echt bij lokale supermarkt en in de schappen liggen. Hij helpt in de winkel bij een mooie en opvallende presentatie. Zo zien de klanten in een oogopslag dat de appels echt van hier zijn. 

Hij kan zich druk maken over de onzinnige eisen die aan appels gesteld worden: 10% is te klein, 10% te dik, 10% te groen en ga maar door.  Er blijft uiteindelijk slechts  30% over waarvoor een redelijke prijs wordt betaald. Is het niet bedroevend dat 50% van alle geplukte appels in de industrie terechtkomt?  Het is geen minderwaardig fruit! “Zie je deze twee appels? De ene is veel roder dan de andere. Maar ik zweer je: die groenere is echt lekkerder. Toch verdwijnen de groenere voor het grootste deel  in de industrie. Ga niet alleen op je ogen af, gebruik je smaakpapillen!

In de PLUS-supermarkten in onze gemeente kregen zijn zogenaamde tweede-keus-appels dit najaar een prominente plek.

Wim werkt echt aan en in de korte keten: De telers moeten zich samen hard maken voor een andere markt, er moet minder verspild worden. Waarom zou een klant kiezen voor appels die duizenden kilometers over de wereld zijn vervoerd? Zowel aan brandstof als aan verpakking is dat een onnodige belasting voor het milieu. Andersom moeten onze appels moeten ook niet zozeer voor export geteeld worden.

Sociaal bewogen

De zingende fruitteler toont ook een bijzonder sociaal hart. Hij biedt graag kansen aan mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt, zoals dat tegenwoordig genoemd wordt. Mensen die veel tegenslag ervoeren of met een trage of stokkende ontwikkeling of mensen met psychische moeilijkheden kunnen best terecht in de fruitteelt.

Zo bedacht hij, dat alle partijen er beter van kunnen worden als je mensen met een WAJONG-uitkering de kans geeft om te leren plukken. Hij voegde daad bij het woord. Misschien hebben sommige mensen aanvankelijk wat extra begeleiding nodig maar uiteindelijk wint iedereen erbij. Het is nog leuker als je deze jonge mensen in staat stelt om hun opbrengsten ook zelf op de markt in Heerlen of Maastricht te verkopen. 

Hij brengt fruit naar diverse hoeskamers in de gemeente. Mooi en dankbaar werk. 

Als ik eind december mijn aantekeningen uitwerk, lees ik dat Wim met vrienden net een concertje gaf onder de vensters van de bejaarden van de Appelgaard in Margraten en dat hij appels bracht naar Circus Renz dat de tent dicht moet houden.

Hulde!

Minder telers, agrotoerisme

Er zijn veel telers gestopt de afgelopen jaren, veel plantages ter ziele gegaan. Het landschap verliest de bloesem van de lente. De opbrengst in euro’s maken het heel moeilijk om tegenvallende oogsten op te vangen als ook het weer niet meewerkt. 

Wim is een ware ambassadeur van het fruitige Heuvelland. Het is zaak, zegt hij, dat de telers en het toerisme beter samenwerken. Het Heuvelland biedt de boeren bijzondere kansen. Voor die kansen is het niet nodig om te blijven investeren in perceelgrootte. Gelukkig ontdekken veel boeren de kansen van agrotoerisme. Draag je passie uit in contact met toeristen. Beperk je niet tot alleen maar werken en ploeteren op je plantage en in je boekhouding. Zoek contact met collega’s en klanten, geef rondleidingen op je bedrijf, vertel over de geschiedenis over de biodiversiteit, over lieveheersbeestjes en oorwurmen, over nuttige insecten en over plagen. Vertel over de leuke en minder leuke kanten van het werk. Als je proeft hoe lekker het fruit hier is, ga je het landschap nog meer waarderen.  

Laat dus proeven, vertel over de hele lijn van bloesem tot oogst. Leer de mensen plukken en sorteren, het levert je misschien zelfs personeel. Zo’n ervaring leert veel mensen dat het plukken behalve een (bij-)verdienste ook een ontspannende bezigheid kan zijn. Dat is een waardevol gegeven in deze tijd van burn-outs. Op  sommige boerenerven vind je een winkeltje of zelfs rustpuntje. Maar niet elke teler hoeft zich op horecaterrein te begeven maar het is zaak, te zorgen dat de lokale oogst ook op de lokale terrassen terug te vinden is. Op de menukaart: “gemaakt van ….. uit ons Heuvelland, extra vers, extra lekker!” Directe verkoop levert waardering en verhoogt het werkplezier. Ook van zulke activiteiten kun je financiële vruchten plukken.

Oude rassen

Wim heeft ook oog voor oude rassen. Op facebook legt hij uit dat de bekende stoofpeer Gieser Wildemann behalve lekker ook buitengewoon nuttig is. De stoofperen zijn goed voor de bestuiving van de handperen. 

en andere heerlijke peer die het moeilijk heeft.

Doyenne du Comice de koningin onder de peren, een overheerlijke handpeer afkomstig uit Frankrijk in 1849. naast Conference de meest geteelde peer in Nederland en België.

De teelt vergt enorm veel snoeiwerk, en is minder productief. Met de kleinste afwijking wordt ze al gedegradeerd naar de industrie. Toch hoort deze smaakvolle peer bij de consument. Wim blijft op zoek naar ideeën, vraagt ook anderen om mee te denken om visueel minder mooi fruit toch te vermarkten en de rassen te bewaren.

Voor alle appels en peren zijn er liefhebbers, maar je moet ze weten te vinden, fruit verkopen met een verhaal

De honing

Mijn vader was destijds een echte bijenvriend, ieder vrij uurtje was hij in de weer met zijn bijen, op zoek naar de koningin, een broedkamer aanleggen, honingraten slingeren, de bijen waren zijn weersvoorspellers. Bijen zijn echt van groot belang, voor de bestuiving van onze fruitbloesem. Zoon Norman, de grootste trots van Wim, is in de voetsporen van zijn opa getreden. Naast de zorg voor het fruit is Norman een gepassioneerd imker. In het najaar heeft hij alle bijenvolken suikerwater gevoerd, de bijen hebben nu allemaal hun buikje vol, en genieten van hun welverdiende winterslaap. 

Wim Notermans slaapt niet in de winter maar dit seizoen biedt wel wat ruimte en tijd voor andere zaken dan alleen het fruit.

Winkel de Oogstschuur
Hoogcruts 5
6255NS Noorbeek

info@fruitbedrijfnotermans.nl
+31 (0)43 457 3293